In elke stad een schat

De stad zit vol schatzoekers. Vrijgezellen op zoek naar liefde, studenten op zoek naar kennis (en liefde), en expats op zoek naar geld en avontuur. En dat is altijd al zo geweest. De echte stadsbewoner kwam ooit naar de stad op zoek naar iets nieuws.

Een interessante stad wordt dan ook misschien wel meer gevormd door de groep zoekenden, dan door de originele bewoners, ook al trachten deze laatsten zich bijvoorbeeld echte Amsterdammer of echte Rotterdammer te noemen. Om zoekers te trekken, moet je iets te vinden geven.

In 2010 metselde Aram Bartholl vijf USB-sticks vast in verschillende muren in New York. Kleiner en subtieler kun je de stedelijke omgeving niet manipuleren. Van de geheugensticks die letterlijk muurvast zaten in de geharde specie, staken alleen de delen uit die in de computer gestoken kunnen worden. Voorbijgangers konden dus hun laptop op de verborgen datahouder aansluiten. En ondanks dat bijna niemand Bartholl’s mini-ingreep gezien, laat staan geprobeerd moet hebben, bracht het veel teweeg.

Medium deaddrops1 1

De zogenaamde Dead Drops vormen een anonieme digitale postbus in de stad, waar iedereen openlijk maar gelijktijdig verborgen, documenten kan delen met willekeurige anderen. Wat er op de stick staat is een mysterie en kan alleen ontdekt worden door het te proberen. Bovendien kan iedereen de digitale inhoud van de betreffende muur veranderen. Of het nou gaat om het illegaal kopiëren van films in de buurt, het delen van een playlist met je buurtgenoten, een anonieme liefdesbetuiging of om het onzichtbaar distribueren van geheime staatsdocumenten, de ingemetselde USB- stick faciliteert het.

Het werk van Aram Bartholl is trouwens bijna altijd goed. Hij speelt met de online en offline ruimtes die elkaar continu beïnvloeden. Ook in 2010 organiseerde hij al als een van de eersten een net-art expositie. Niet in een galerie, maar als parasietexpositie in een internetcafé, waar hij alle computers voor een uur afhuurde en mensen uitnodigde om naar de beste internetkunst te komen kijken. Op die manier gaf hij nieuwe betekenis aan het eerste uitstervende fenomeen van het internet tijdperk: het internetcafé.

Zoeken bestaat bij de gratie van de kans op iets vinden. Als de piraten nooit schatten begraven hadden, hadden wij ze niet gezocht. Als je weet dat er ergens in de stad onder een brug achter een stalen deur een geheime nachtclub zit, is iedere brug meteen spannender, want wie weet! Hoe klein de interventies van Aram Bartholl ook zijn, ze zijn van groot belang in het voeden van de stedelijke zoeker. Zodra je weet dat iemand zo gek is om data in een muur te verstoppen, kijk je definitief anders naar alle gewone doordeweekse muren.

Joop de Boer, oprichter van Golfstromen, Pop-Up Cityen organisator van PechaKucha Amsterdam.In April 2014 berschijnt het eerste boek van Pop-Up City.

Meer lezen en kijken?
Voor Stadsleven ‘De Stad door Andere Ogen‘ wordt een maand lang de stad van een andere kant getoond. In de maand december zal elke dag een post worden geplaatst waarin bijzondere kijkers en kunstenaars het idee van wat een stad is uitdagen. Lees ze hier allemaal terug.

Beeld: Aram Bartholl