De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

In Groot-Brittannië dreigt een beeldenstorm

Het standbeeld van slavenhandelaar Edward Colston wordt uit de haven van Bristol getakeld, nadat het door activisten in het water was gegooid. © AFP

Londen – Met een plons belandde Edward Colston zondagmiddag in de haven van Bristol, de haven waar de schepen van deze slavenhandelaar drie eeuwen geleden vertrokken voor hun mensonterende missies. Al twee decennia was er gesproken over het verwijderen van deze omstreden ‘zoon van de stad’, maar andere zaken kregen voorrang, zoals woningnood en de Brexit. Demonstranten van Black Lives Matter hadden slechts touw en mankracht nodig om dit stukje stadsgeschiedenis te wissen. Het beeld van de slavenhandelaar, politicus en filantroop werd juichend door de straten gesleept, onder de goedkeurende blik van de politie. Zijn gezicht was met rode verf besmeurd.

Er zal weinig worden getreurd over de lege sokkel. Burgemeester Marvin Rees, zelf van Jamaicaanse komaf, zei het monument voor de man die rijk werd van het vervoeren van slaven van West-Afrika naar West-Indië altijd te hebben beschouwd als een belediging, hoewel hij de manier waarop de verwijdering gebeurde niet kon goedkeuren. Labour-leider Keir Starmer kreeg lof voor een soortgelijk standpunt. Minder ingenomen waren minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel, die het ‘onwaardig vandalisme’ noemde, en de rechts-libertaire commentator Brendan O’Neill die de beeldenstormers afschilderde als een woke-variant van de Taliban.

Maar blijft het hierbij? Op Twitter wees de linkse publicist Owen Jones op het beeld van Robert Clive, de heerser van Brits-India die uitkijkt over St. James’s Park. In Oxford roept de stenen aanwezigheid van de imperialist Cecil Rhodes boven de entree van Oriel College al jaren woede op bij leden van de in Zuid-Afrika opgerichte Rhodes Must Fall-beweging. Of is Oliver Cromwell, fier staand bij het parlement, de volgende? Deze enige niet-koninklijke Britse leider was verantwoordelijk voor een genocide in Ierland. Tevens stuurde hij Ieren als slaven naar plantages in Barbados, al hadden deze witte Europeanen het daar minder zwaar te verduren dan hun zwarte collega’s.

Op het parlementsplein is ook Jan Smuts, de vader van Zuid-Afrika, zijn eeuwige leven niet zeker, wat ook geldt voor Winston Churchill, naast hem. Diens beeld is tijdens de Black Lives Matter-protesten beklad, vanwege zijn liefde voor het Britse wereldrijk en laatdunkende opmerkingen over diverse niet-witte volkeren. Voor de meeste Britten echter is ‘Winston’, naast staatsman ook schilder, uitvinder, Nobelprijswinnaar; een onbetwiste held. Tien jaar geleden werd hij nog uitverkoren tot Grootste Brit Aller Tijden, vóór Brunel, Darwin, Shakespeare en Newton.