In Guatemala is altijd nog een potje om machtigen te helpen

Guatemala-Stad - De grondwet van Guatemala bepaalt dat familieleden van de zittende president geen kandidaat bij de presidentsverkiezingen mogen zijn. Dus probeerde Sandra Torres, de vrouw van president Álvaro Colom, justitie ervan te overtuigen dat een echtgenote geen familie van een echtgenoot is.

Dat vond haar man ook. Toen dat argument werd afgewezen, zat er maar één ding op om toch kandidaat te mogen zijn bij de verkiezingen van 11 september: echtscheiding. Twee weken voor de start van de campagne tekende het paar de scheidingspapieren. De twee zijn weliswaar ernstig katholiek, maar voor de macht moet je wat over hebben. Het Kiestribunaal was - net als alle Guatemalteken - niet overtuigd door deze overduidelijke truc en oordeelde dat Torres schuldig was aan ‘wetsfraude’. Maar tegen die uitspraak is beroep mogelijk, en de machtigen in Guatemala hebben de wet altijd naar hun hand weten te zetten.

Intussen hangt het land al vol met foto’s van Sandra, als kandidaat van de Nationale Unie van de Hoop (UNE), de partij van haar man, pardon, ex-man. Toen die vier jaar geleden aantrad, begon Sandra Torres direct met haar eigen campagne. Haar man benoemde haar tot zijn 'speciaal sociaal adviseur’, waardoor zij alle honderden miljoenen die Guatemala aan buitenlandse hulp ontving naar eigen goeddunken controleerde, bijvoorbeeld voor het masseren van het ongeletterde stemvee.

Het resultaat was dat de Europese landen de hulp aan Guatemala zo goed als staakten. Sandra Torres berokkende haar land - waar de helft van de kinderen lijdt aan ondervoeding - dus al genoeg schade voordat zij nog maar verkozen is. Maar voor een ultieme poging om het constitutionele hof te overreden heeft Torres gelukkig nog wat fondsen liggen.

Guatemala is niet alleen een van de armste maar ook een van de gewelddadigste landen van Latijns-Amerika. Sinds het begin van de campagne voor de verkiezingen waarin ook nieuwe parlements- en raadsleden en burgemeesters worden gekozen, zijn al 26 kandidaten vermoord. De zojuist gescheiden president Colom moest echter de aartsbisschop van Guatemala-Stad tegenspreken die tijdens een mis had gezegd dat de regering de veiligheid van de burgers niet kan garanderen: 'Integendeel, het geweld en de onveiligheid controleren we met de dag beter, godzijdank.’ Maar ja, voegde de president eraan toe, we kunnen niet de veiligheid garanderen van alle dertigduizend kandidaten bij de verkiezingen op 11 september. Om die reden zou hij blij moeten zijn wanneer zijn ex-vrouw geen kandidaat mag zijn.