In het ANC barst de verkiezingskoorts los

Kaapstad - Het spel om de macht in Zuid-Afrika is begonnen. De twee belangrijkste kandidaten zijn Ramaphosa en Dlamini-Zuma. Twee honden vechten om een been en de derde… heet misschien Zweli Mkhize.

Kaapstad - Het spel om de macht in Zuid-Afrika is begonnen. De zeven kandidaten die in december de rol van anc-leider Jacob Zuma willen overnemen (en zich dan meteen kunnen voorbereiden op presidentschap) zijn gestart met hun campagnes, die de 4723 stemgerechtigden van de provinciale partijafdelingen ervan moeten overtuigen dat hij/zij de enige juiste is. Onvermijdelijk spelen de sociale media een hoofdrol in de stemmingmakerij. Zo kwam plotseling het ‘nieuws’ dat vice-president Cyril Ramaphosa, een van de belangrijkste kandidaten, diverse buitenechtelijke verhoudingen zou hebben gehad. Ramaphosa wimpelde het af als ‘zwartmakerij’. Zijn ex-vrouw kwam op de radio om te zeggen dat haar Cyril uitblonk in integriteit. Maar Ramaphosa gaf uiteindelijk toe dat er inderdaad een affaire was geweest. Het deed zijn geloofwaardigheid geen goed.

Ramaphosa (64) geldt als de man die het anti-Zuma-kamp op de anc-troon wil zien. Hij heeft zich uitgesproken tegen de staatsinkapseling die zich middels de Indiase Gupta-zakenfamilie heeft voltrokken, en was eerder dit jaar voor het aftreden van de door schandalen geplaagde president Zuma. Uiteindelijk besloot het anc om de partijeenheid te bewaren en bleef Zuma gewoon zitten. De belangrijkste tegenspeler van Ramaphosa is Zuma’s ex-vrouw. De 68-jarige Nkosazana Dlamini-Zuma heeft een imposante staat van dienst. Ze was achtereenvolgens minister van Gezondheid, Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken en voorzitter van de Afrikaanse Unie. Ondanks de echtscheiding in 1998 zou zij de favoriet van haar ex-man zijn, vooral omdat er onder haar leiding weinig aan de voor Zuma voordelige status quo zal veranderen. Het probleem is dat Dlamini-Zuma het charisma van een dakpan heeft: stijf en uit de hoogte. Ramaphosa, die tijdens apartheid op geslepen wijze de onderhandelingen voerde met het witte minderheidsregime, heeft veel meer persoonlijkheid en is dankzij zijn jarenlange werk als vakbondsleider bovendien in staat om de massa’s aan te spreken.

De keuze voor Ramaphosa of Dlamini-Zuma leidt waarschijnlijk tot een splitsing binnen het toch al hopeloos verdeelde anc, wat de kansen op verkiezingswinst in 2019 dramatisch verkleint. Daarom richten de ogen zich op compromiskandidaat Zweli Mkhize. Deze 61-jarige hoofdpenningmeester van het anc zal zowel de stads- als plattelandsbevolking aanspreken. Hij heeft flair en kan rekenen op de steun van de machtige provincie Mpumalanga. Hij is (nog) niet genoemd in corruptieschandalen. En bovendien – heel belangrijk – hoeft Zuma zich niet meteen bedreigd te voelen mocht Mkhize in december inderdaad de buit binnenhalen.