Rossaveal – ‘Hij is gek geworden’, zegt Pádraig Connelly. Het vriendelijke gezicht van Connelly, voorzitter van de lokale tak van de republikeinse partij Sinn Féin in het Ierse kustdorpje Rossaveal, wordt rood van opwinding. Hij doelt op het wetsvoorstel van Eamon Ryan, de minister van Milieu, Klimaat en Communicatie, om turfverkoop na september te verbieden.

Met de wet wil de Green Party luchtvervuiling verminderen, de volksgezondheid verbeteren en het milieu beschermen. Van meer dan een miljoen hectare turfvelden in Ierland – met ongeveer tienduizend jaar oud een van de oudste levende ecosystemen ter wereld – is na jaren van landwinning en turfsteken slechts één procent over. Maar het voorstel stuit op sterke weerstand.

Al generaties lang steken gezinnen, vooral op het platteland, turf om hun huizen mee te verwarmen en voor brandstof om te koken. ‘Vooral ouderen hier zijn afhankelijk van turf. Er is hun geen alternatief geboden’, legt de gepensioneerde Connelly uit: ‘Het verbod is waanzin, het strookt niet met de realiteit.’

Met Connelly’s conclusie is Fiona Conlan van de Kildare Turf Cutters Association, een vereniging van 37 families uit de Midlands die veen op traditionele manier snijden, het eens. ‘We zijn het beu om weggezet te worden als onwetende, hebzuchtige heidenen zonder respect voor ons milieu’, zegt ze. Ze vreest dat de motie tot een totaalverbod zal leiden en voelt zich buitengesloten.

De turfban brak in Dublin de afgelopen weken bijna de regeringscoalitie. Sinn Féin is tegen het verbod: het zou traditionele rechten schenden en brandstofarmoede veroorzaken. De Green Party noemde het argument misinformatie: het verbod is tegen commerciële verkoop en geldt niet voor plattelandsdorpen met minder dan vijfhonderd inwoners.

Ook in Noord-Ierland ligt een controversiële turfwet op tafel, ook hier bekritiseerd door Sinn Féin. De nationalistische partij – vroeger de politieke arm van Irish Republican Army (ira), nu voor hereniging met Ierland – werd vorige week donderdag bij de Britse regionale verkiezingen voor het eerst in de geschiedenis als grootste verkozen.

‘Turf is een politiek onderwerp hier’, zegt Pádraic Fogarty, die voor Irish Wildlife Trust voor veenbehoud pleit. Politici hebben ‘opzettelijk met emoties gespeeld’ en zo de werkelijke crisis verbloemd. Niet hereniging, maar dat Sinn Féin in Noord-Ierland noch in de republiek een milieustrategie heeft baart hem zorgen: ‘De veengebieden zijn in vreselijk slechte staat.’