Teheran – Eén ding is zeker nu de conservatieve hardliner Ebrahim Raisi de presidentsverkiezingen in Iran heeft gewonnen: de kledingvoorschriften voor vrouwen zullen niet worden versoepeld. De strijd om de haargrens wordt onverminderd voortgezet. Hoe ver kunnen vrouwen hun verplichte hijab naar achteren op het hoofd schuiven zonder last te krijgen met de zedenpolitie?

De meeste vrouwen proberen de regels op te rekken. De hoofddoek onttrekt zo weinig mogelijk – niet zelden geblondeerd – haar aan het zicht. De moedigsten laten het stuk textiel vanaf een knotje op het achterhoofd naar beneden hangen, alsof ze willen zeggen: ik draag alleen pro forma een hoofddoek. Omdat het moet.

Bij een eerder bezoek aan het land was dit vooral het straatbeeld in Noord-Teheran, het domein van de meer welgestelde, internationaal georiënteerde middenklasse. In de volkse wijken overheerste de zwarte chador. Maar ook daar rukt de moderniteit op. Niet langer zwarte hobbezakken, maar halflange ‘manteaus’ domineren de openbare ruimte. Kleurige kleding. Jeans. Strakke pantalons.

Uiteraard gelden binnenshuis andere regels. In de eigen woning werpen veel vrouwen de hoofddoek af en kleden ze zich zo bloot als ze willen. In menig huishouden wordt alcohol gedronken en roemrucht zijn de feesten – met pillen en al – van Iraanse jongeren binnen de beschermde muren van het privé-domein. Sinds jaar en dag is daarom in de Islamitische Republiek sprake van twee Irans: Iran-Buiten en Iran-Binnen.

Er is één plek waar Iran-Buiten en Iran-Binnen elkaar overlappen: de auto. Zoals automobilisten overal ter wereld voelen Iraniërs zich achter het stuur alsof ze thuis zijn, en een beetje onaantastbaar. Vrouwen hebben daarom de neiging in de auto de hoofddoek af te doen.

Daartegen hebben de autoriteiten sinds drie jaar een nieuw middel ingezet: sms. Als de zedenpolitie een vrouw betrapt, wordt een foto genomen van het kenteken. In het computersysteem van de politie is dat gekoppeld aan het telefoonnummer van de eigenaar van de auto, die ogenblikkelijk een sms’je krijgt: ‘Een vrouw zonder hoofddoek is aangetroffen in uw auto. Zij moet zich melden op het politiebureau.’

Daar moet de vrouw het formulier ‘Ik zal het nooit meer doen’ ondertekenen en een boete betalen. Na twee keer volgt een verplichte cursus ‘hijab dragen’, na drie keer wordt de auto een maand in beslag genomen. Vrouwen mogen autorijden in Iran, dat dan weer wel.