Parijs – Het nieuwe museum La Bourse de Commerce in Parijs herbergt de moderne kunstcollectie van François Pinault, eigenaar van het Franse luxe-imperium Kering, een conglomeraat van modemerken als Gucci, Yves Saint Laurent en sportmerk Puma. Ooit werd er graan verhandeld in het oude, cirkelvormige handelshuis vlak bij Les Halles, tegenwoordig een winkelcentrum tevens ontmoetingsplek voor drugsdealers en hun clientèle. Later vond in het rijksmonument de goederenbeurshandel plaats, tot deze opging in Euronext dat in 2015 verhuisde naar het zakencentrum La Défense. Pinault, tevens eigenaar van veilinghuis Christie’s, steekt al een halve eeuw zijn fortuin in hedendaagse kunst dat met meer dan tienduizend kunstwerken wordt geschat op ruim veertig miljard euro en inmiddels dermate omvangrijk is dat deze zomer ook in Marseille en Rennes twee exposities zijn samengesteld uit de Collection Pinault.

François Pinault huurt het oude Beursgebouw met de koepel van glas en staal voor vijftig jaar van de stad Parijs en de Japanse architect Tadao Ando heeft gezorgd voor een spectaculaire renovatie. Hij bracht rondom de galerijen over twee verdiepingen een grijs betonnen cilinder aan. Waar eerder het graan lag opgeslagen hangt nu het geëngageerde werk van Marlene Dumas tezamen met de zwarte figuren van Kerry James Marshall. De fresco’s van de zeilschepen op de binnenwanden van de koepel, symbool voor de wereldwijde handelsbetrekkingen, zijn gerestaureerd en kijken neer op de ronde beursvloer. Hier exposeert de Zwitserse kunstenaar Urs Fischer zijn Italiaanse sculpturen van was die door de brandende lont mettertijd volledig zullen zijn gesmolten. Alles is een moment in de tijd, moet de gedachte zijn. Die relativering lijkt voor meer werk van toepassing, zoals de groene kunststof cactus van Bertrand Lavier of een verkreukelde fiets van David Hammons die dankzij de aankoop van Pinault tot gigantische waarden stijgen met bijbehorende mondiale status voor de kunstenaar.

Anders dan zijn collega’s Getty en Bernard Arnault van de Fondation Louis Vuitton koos de 85-jarige Bretonse miljardair niet voor een stichting, maar voor een commerciële bedrijfsvoering van La Bourse, zoals hij eerder deed met het Palazzo Grassi en het Punta della Dogana in Venetië. Dat maakt het museum met zijn relatief hoge entreeprijs van achttien euro kwetsbaar en afhankelijk van de goede zaken van de Holding Pinault. Vooralsnog is een onderzoek gaande naar het mogelijk witwassen van 150 miljoen euro, het bedrag dat Pinault aan de verbouwing van zijn moderne kunstpaleis heeft uitgegeven.