In Marokko

In Marokko

RABAT – Na acht maanden, inmiddels niet meer doof en blind voor wat zich rondom mij afspeelde, vond ik het tijd geworden het salaris te herzien van de gardiens hier in mijn straat, de bewakers, zelfbenoemd maar door de bewoners betaald. Het zijn er twee, Mustafa en Ahmed, en ze wisselen elkaar af, de een doet 24 uur en de ander 24. Ik had mijn afspraken ooit met Mustafa gemaakt, de oudste van de twee, de lelijkste ook.

Indertijd had Mustafa mij duidelijk weten te maken dat hij voor mij drie dingen deed: het huis bewaken waarin ik net een etage had betrokken, mijn auto ’s nachts in de gaten houden en, niet onbelangrijk, mijn auto overdag wielklemvrij houden. In mijn straat in het centrum van Rabat is het betaald parkeren. Een wielklem laten verwijderen kost weliswaar maar vier euro, een heel schappelijk bedrag, maar het is toch vervelend niet met je auto weg te kunnen rijden op het moment dat je dat wilt.

Mustafa rekende mij voor dat het hele pakket mij 450 dirham, 45 euro, per maand kostte: tweehonderd voor de bewaking en 250 voor de parkeertickets, die hij iedere paar uur in mijn auto zou leggen. Het klonk mij redelijk in de oren, ik ging akkoord en gaf hem mijn reservesleutel.

Inmiddels weet ik dat er niet veel huurders zijn die tweehonderd dirham per maand aan een bewaker betalen. Als iemand ze al zo’n bedrag geeft dan is het de huiseigenaar zelf, wiens verantwoordelijkheid dat is. Als alle huiseigenaren in deze straat dat bedrag zouden betalen, zouden Mustafa en Ahmed een riant inkomen hebben, veel meer dan de meeste Marokkanen. Dat hebben ze niet. Ze krijgen dus veel minder.

Verder zag ik ook nooit tickets in mijn auto liggen. Ik neem aan dat Mustafa het op een akkoordje gooide met de controleur, hem wat gaf als hij langskwam. Mustafa had dus een goede klant aan mij, en met iedere maand dat ik hem 450 dirham toestopte, voelde ik me een grotere sukkel. Temeer daar ik inmiddels ook wist waar ik een parkeervergunning kon kopen en dat die maar honderd dirham per maand kostte. Waarom betaalde ik Mustafa dan nog 250?

Bewakers moeten ook leven. Ik wil me best voegen naar de Marokkaanse mores en ze daarbij helpen. Maar ik heb er een hekel aan opgelicht te worden. 450 dirham was belachelijk, de helft zou nog veel zijn. Mustafa had dus gedacht bij mijn aankomst: die buitenlander, die niets weet, die kunnen we plukken. Het werd tijd iets recht te zetten.

Dus zei ik Mustafa op de dag dat ik weer moest betalen dat ik 350 wel genoeg vond, niet? Mustafa keek mij koud aan. Toen schudde hij zijn hoofd, 350 was niet genoeg, de prijs was 450.

Zijn hele houding zei mij eens te meer dat er iets grondig mis was aan onze verhouding. Was hij hier de directeur die mij de wet voorschreef? Ik gaf hem de 350 dirham en zei dat ik geen ezel was en dat 350 zelfs te veel was. Mustafa pakte het geld, telde het, keek mij aan met haat in zijn ogen en zei: «Zied mija», nog honderd. Ik liep weg.

Ik kan mijn huis niet in of uit zonder door Mustafa of Ahmed gezien te worden. Een week lang hebben ze me achtervolgd. Waar bleef die honderd dirham? Mustafa liet doorschemeren dat hij nu geen geld meer had om die tickets voor mij te kopen, dat hij mijn auto ’s nachts wel in de gaten zou houden, maar overdag… De schurk begon mij te bedreigen, zij het nog niet openlijk.

Het zette niettemin kwaad bloed bij mij en ik was geneigd die parkeervergunning te gaan halen, maar ik wilde Mustafa nog een laatste kans geven. Ik zei: «Waarom was je mijn auto niet, zie je niet dat hij vies is?» Voor de Nederlandse lezer klinkt dit misschien koloniaal, maar een feit is dat Mustafa de hele dag niks anders doet dan de auto’s in de straat wassen, dat wil zeggen, als hij al wat doet. Mijn auto waste hij ook af en toe, als ik hem daarom vroeg, en dan gaf ik hem tien of twintig dirham. Eigenlijk vond ik dat hij het ook wel eens voor niks mocht doen, gewoon, als hij zag dat mij auto vies was, zonder dat ik hem daarom vroeg, ik betaalde hem tenslotte genoeg.

Mustafa zei: «Als ik je auto nu was, geef je dan die honderd dirham?» Ik zei: «Voor één keer een auto wassen wil je honderd dirham hebben? Ik geef je twintig dirham als je mijn auto wast, zo kun je die honderd er in een maand makkelijk bij verdienen.» En ik liep weer weg.

Ik kocht die parkeervergunning de volgende dag, toen ik zag dat mijn auto nog steeds niet gewassen was, en vroeg mijn reservesleutel terug. De maand daarop betaalde ik Mustafa niks meer. Om de een of andere reden voelde het als een breuk met Marokko. Maar toen ik het hele verhaal aan Abdelkarim vertelde, een vriend, zei hij lachend dat het een goede straf was voor Mustafa en dat ik Marokkaan begon te worden.