In Marokko

In Marokko

Het was niet alleen een dramatische dag, dinsdag 10 april, in de volkswijk El Farah in Casablanca. Zeker, drie kamikazes brachten zichzelf er tot ontploffing en sleepten een politieman mee de dood in, en een vierde kamikaze werd tijdig door de politie doodgeschoten. Maar er gebeurden tegelijkertijd ook andere, menselijke dingen. Zo kregen een journalist en een politieman er ruzie, omdat de politieman wilde dat de journalist niet bij hem in de buurt bleef hangen maar verderop ging staan, achter de afrastering, waar alle omstanders stonden. ‘Loop me niet voor de voeten, ik probeer hier mijn werk te doen’, zei de politieman, en de journalist zei: ‘Ik doe hier ook mijn werk, waarom moet ik weg?’ Toen zei de politieman: ‘Ik ben al de hele dag op de been, ik heb niks gegeten, ik ben nerveus en geïrriteerd, blijf bij me uit de buurt.’ De journalist antwoordde dat ook hij de hele dag al op de been was en honger had en nerveus was en geïrriteerd. Een omstander die het hoorde liep een winkel binnen en kwam terug met brood en pannenkoeken en iets te drinken, en even later zaten de journalist en de politieman samen te eten, lachend om hun ruzie van zo-even.

Ondertussen is de situatie in die ene straat in El Farah wel degelijk bloedlink, die hele dinsdag. Het begint ’s ochtends tegen vijven, op het moment dat de minaretten voor het ochtendgebed oproepen. Een kleine politiemacht heeft zich in Straat 48 van El Farah verzameld. Men is een aantal kamikazes op het spoor, ze zouden het huis met nummer 31 hebben betrokken en deel uitmaken van wat hier de groep-Raydi is gaan heten. Abdelfettah Raydi was de jongen die zichzelf op 11 maart in een internetcafé opblies.

De eerste kamikaze komt in alle vroegte met een kromzwaard het huis uit rennen, roepend dat Allah groot is, en wordt direct door de politie doodgeschoten. Een tweede kamikaze, vermoedelijk in paniek, blaast zich op op het dakterras van het huis, waar hij zich op dat moment alleen bevindt. De hele straat is dan wakker. Er komt meer politie, buren worden geëvacueerd, onder wie vrouw en kind van een van de kamikazes, ambulances arriveren ter plekke, gemeentelijke autoriteiten dienen zich aan, de menigte nieuwsgierigen groeit en de eerste journalisten melden zich. De politie zet ondertussen een deel van de straat af en blijft de hele ochtend jacht maken op een derde kamikaze, maar die weet via de aangrenzende platte daken te ontsnappen.

Pas om vier uur ’s middags duikt hij weer op, zonder dat men op dat moment weet dat hij een kamikaze is. Als hij in een nabije straat door een politieman tot stoppen wordt verzocht omdat hij gewikkeld in een deken een merkwaardige indruk maakt, loopt hij koelbloedig op de politieman af, zichzelf ondertussen tot ontploffing brengend. Het kost de politieman het leven.

De vierde openbaart zich om zeven uur ’s avonds, nog steeds in dezelfde buurt. Hij maakt zich los uit de menigte, loopt op een aantal politiemensen af en brengt de explosieven rondom zijn middel tot ontploffing. Er vallen behalve hemzelf geen doden, wel een tiental (ook zwaar) gewonden. Pas daarna keert de rust in Straat 48 langzaam terug.

Een dag later meldt de minister van Binnenlandse Zaken op een persconferentie dat er nog altijd drie of vier potentiële kamikazes rondlopen. De gouverneur van Casablanca had het dinsdagavond nog over een dertigtal ‘gevaarlijke terroristen’ naar wie de veiligheidsdiensten nog altijd op zoek zijn.

En dan, vier dagen later, op zaterdag, weer twee bomaanslagen in het hart van Casablanca. Er vallen geen verdere slachtoffers.

Eén ding is duidelijk: één van de op dinsdag ontplofte kamikazes was de broer van Abdelfettah Raydi. Twee anderen zouden betrokken zijn geweest bij de aanslagen in Casablanca in mei 2003. Ook lijkt duidelijk dat de kamikazes het niet op grote menigten maar eerder op de politie en/of vertegenwoordigers van de staat hebben gemunt. Ze zouden die dinsdag en ook die zaterdag veel meer slachtoffers hebben kunnen maken: de kamikaze van dinsdag zeven uur ’s avonds trad zelfs bewust uit de menigte naar voren. Wat de kamikazes van zaterdag voor ogen stond, is niet geheel duidelijk.

Je zou al met al bijna gaan spreken van een nieuw soort ‘aanslag’, waarbij alleen de kamikaze het leven laat. Want gelukte aanslagen kun je dit toch niet noemen. Zit er een ideologie achter? Welke dan precies? Het betreft stuk voor stuk jongemannen, afkomstig uit bidonvilles, behorend tot de groep-Raydi, die, daar lijkt het het meest op, geen tijd hebben gekregen om hun eigenlijke aanslagen te plegen.