Naypyidaw – Op 17 november ging het goede nieuws dat de Britse oud-ambassadrice Vicky Bowman uit de gevangenis van Myanmar was vrijgelaten, de wereld over. Ze was opgesloten omdat ze de wet op de immigratie overtreden zou hebben. Maar de veroordeling tot een jaar celstraf was vooral bedoeld als boodschap dat in het Myanmar van vandaag niemand veilig is. Binnenslands waren de reacties op de vrijlating vooral sceptisch. Het typeert de junta immers dat Bowmans echtgenoot Htein Lin, een bekende Myanmarese kunstenaar, pas vrijkwam toen zijn wederhelft was gedeporteerd. Bovendien bleek dat van de bijna zesduizend anderen aan wie amnestie beloofd werd slechts enkele honderden politieke gevangenen waren. ‘Die gaan van een kleine gevangenis naar een grote’, luidde het lokale commentaar. De duizenden gedetineerden die op criminele gronden vastzitten, lopen kans gedwongen of tegen een minimaal bedrag gerekruteerd te worden voor de milities die aan het leger gelieerd zijn.

Een mensenrechtenorganisatie die het lot van gevangenen documenteert, bevestigt de vrijlating van 161 politieke gevangenen. Bijna dertienduizend burgers zitten nog vast. Het werkelijke aantal politieke gevangenen ligt vermoedelijk hoger en nieuwe arrestaties gaan door. Nooit eerder werden in een periode van 22 maanden die sinds de coup van 1 februari 2021 verstreken zoveel burgers opgesloten en gemarteld. Ook Aung San Suu Kyi, de politiek leidster die na de staatsgreep werd gearresteerd, wordt nog vastgehouden. De 77-jarige politica is al veroordeeld tot 26 jaar en het regime heeft nog tien andere aanklachten tegen haar in stelling gebracht.

Al decennialang gebruiken de militaire machthebbers politieke gevangenen als wisselgeld in een cynisch schaakspel om internationale kritiek – vooral die uit de regio – af te zwakken.

De asean, de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties, is verdeeld over de internationale paria in hun midden en het ontbreekt vooralsnog aan daadkracht. Maar de kritiek op de junta groeit wel.

De junta, de State Administration Council, heeft voor 2023 verkiezingen aangekondigd. Om die te legitimeren is de goedkeuring van de asean hard nodig. Maar de Maleisische minister van Buitenlandse Zaken zei onlangs dat zijn land de gang van de stembus niet zal steunen. De generaals willen voorkomen dat de asean zich tegen de verkiezingen uitspreekt. De recente amnestie moet alvast enige goodwill kweken.