In Oeganda heeft de dienstmeid het gedaan

Kampala – Oeganda’s volksvijand nummer één van 2014 is een 22-jarige dienstmeid. Jolly Tumuhirwe kreeg deze week vier jaar celstraf voor het mishandelen van een achttien maanden oud meisje.

Tumuhirwe werd vorige maand gesnapt door een verborgen camera in een appartement in de hoofdstad Kampala. De vader van het mishandelde meisje vermoedde al dat er iets mis was. De beelden tonen hoe Tumuhirwe het meisje op de grond smijt, schopt en slaat. Tumuhirwe ging ook op de peuter staan. De kwestie trok de aandacht door het geweld, en omdat veel werkende ouders in Kampala permanent een dienstmeisje in huis hebben. Het kwam ‘dichtbij’.

Commentatoren zijn het erover eens dat Tumuhirwe straf verdient. Een enkeling neemt daarbij aanstoot aan de roep om wraak door publiek, politie en politiek. De mentaliteit van eigenrichting illustreert een geweldscultuur die misschien juist mensen als Tumuhirwe voortbrengt, stelde John Wanda in de krant The Observer. Dáár moet Oeganda het eens over hebben.

Oegandese media doopten Tumuhirwe om tot ‘torture maid’. Lezersreacties varieerden van ‘vuurpeloton’ en ‘vingers afsnijden’ tot ‘stenigen’. Oeganda’s minister voor Gender, Mary Karooro, prees de ouders van de mishandelde peuter voor het indienen van een aanklacht. Iedere andere Oegandees zou het ‘beest’ van een dienstmeid ‘hebben gedood’. De weinig geliefde politie probeerde populariteit te winnen door op de stoel van de openbaar aanklager te gaan zitten. Tumuhirwe wordt vervolgd voor marteling – nee, poging tot moord. De aanklager zelf hield het op mishandeling met lichamelijk letsel tot gevolg, waaraan Tumuhirwe schuld bekende. De peuter is inmiddels hersteld.

Wanda meent dat zowel de mishandeling als de wraaklust exemplarisch is voor een volk wiens ‘vezels doortrokken zijn van geweld’. In Oeganda mishandelen mannen vaak vrouwen, tuigt de politie oppositiepolitici af, delen leraren lijfstraffen uit en is kindermisbruik het meest gerapporteerde misdrijf. Wanda: ‘Oegandese kinderen eindigen met het zelf achteloos toebrengen van pijn.’ Dienstmeisjes worden slecht behandeld, melden ngo’s. Ze klagen over werkdruk, onderbetaling en seksueel misbruik. Ze plegen geregeld geweld tegen kinderen op wie ze moeten passen. Jolly Tumuhirwe claimt dat ze geslagen werd door de moeder van de peuter en het meisje daarom te lijf ging. De moeder ontkent. Wie ook gelijk heeft, Oeganda moet reflecteren op ‘de moderne vorm van slavernij’ waaraan het dienstmeisjes onderwerpt, aldus een lezer in de krant Daily Monitor.