In Oostenrijk is stemmen per post geen probleem

Wenen – Extra brievenbussen in de stad, postbodes die op zondagochtend een ronde doen en een strak protocol maakten het stemmen per post in Wenen tot een groot succes. De combinatie corona en verkiezingen zorgt in veel landen voor discussie en aanpassingen van het reguliere stemproces. Zo stelde Nieuw-Zeeland de verkiezingen wegens een virusuitbraak uit, onderzoekt minister Ollongren hoe het stemmen in Nederland Covid-proof kan plaatsvinden en zal Donald Trump niet nalaten het stemmen per post te veroordelen als fraudegevoelig.

De stad Wenen, met bijna twee miljoen inwoners, bewees afgelopen week dat stemmen per post, de ‘Briefwahl’, door de stemgerechtigden massaal wordt omarmd. Van de 786.777 stemmen kwam 43 procent via de postbode bij het stembureau terecht, een record. De stemgerechtigde inwoners, ook als die tijdelijk in het buitenland waren, konden op 11 oktober stemmen voor zowel de gemeenteraad van Wenen als voor het bestuur van de 23 Bezirke (stadsdelen).

Om de kans op besmetting zo klein mogelijk te maken besloot het stadsbestuur al vroeg het stemmen per post te vereenvoudigen. Zo werd de termijn om te kunnen stemmen verlengd: al sinds half september konden de Stimmzettel aangevraagd en teruggestuurd worden. Daarnaast konden nog op de verkiezingsdag tot negen uur ’s ochtends stembiljetten op de bus gedaan worden. Extra brievenbussen bij onder meer drukke metrostations maakten het afgeven van de stem gemakkelijk.

Op de zondag zelf zorgde een leger van postbodes voor het zo snel mogelijk legen van de brievenbussen, waarna de brieven hun gebruikelijke weg gingen: eerst naar het hoofdpostkantoor en vervolgens naar de verschillende stadsdelen. Daar moesten ze uiterlijk om 17.00 uur binnen zijn, omdat dan ook de fysieke stembureaus sloten.

Consequentie van deze extra ‘zondagsservice’ was wel dat de uitslag niet, zoals gebruikelijk, in de nacht van zondag op maandag bekend werd, maar pas op woensdagochtend, kort na zes uur. Die uitslag was overigens weinig verrassend: de socialistische spö blijft met afstand de grootste partij in de hoofdstad.

Overigens verliep ook het stemmen in het stembureau anders dan gebruikelijk. Mondkapjes waren verplicht voor zowel de stemgerechtigden als voor de stembureaumedewerkers. Wie kwam stemmen moest eenmaal binnen het mondkapje even afdoen, zodat een medewerker achter een spatscherm de identiteit van de stemmer kon vaststellen. En: wie zijn stem wilde uitbrengen moest zelf een pen meenemen.