In oostenrijk verandert nooit iets

Kort voordat de Oostenrijkers naar de stembus gingen werd Simon Wiesenthal, na Mozart de beroemdste inwoner van Wenen, tot ereburger van zijn woonplaats benoemd. Op voordracht van de socialistische SPO en de katholieke OVP. De nepliberale FPO, politieke thuisbasis van Jorg Haider, stemde tegen.

Die partij deugt namelijk niet. Ze heeft een schandelijk standpunt over buitenlanders, zou het liefst de zigeuners in een Alpengletscher willen zien verdwijnen en heeft een navenant agressief standpunt over de Oostenrijkse Slovenen, een minderheid die niemand kwaad doet. Partijchef Haider is de voornaamste woordvoerder in dit soort affaires - en tussen de bedrijven door verkondigt hij allerlei pronte meningen over het optreden van de voormalige Wehrmacht en het werkgelegenheidsprogramma van Hitler.
Toegegeven, Oostenrijk is geen belangrijk land. Het heeft de grootte van een gemiddelde Duitse deelstaat en de invloed op het internationale gebeuren is vergelijkbaar met die van een natie als Zwitserland. Wel is Oostenrijk een dramatisch land. Het draagt de sporen van een rijke cultuur, inclusief de antisemitische traditie. Een groot aantal staffuncties tijdens het Derde Rijk werd door Oostenrijkers bekleed en het aantal Oostenrijkers dat vanuit ’s-Gravenhage het bezette Nederland terroriseerde, was zo groot dat de plaatselijke bevolking de bijnaam ‘de Donauclub’ hanteerde. Zo'n FPO komt dus niet uit de lucht vallen en vergeleken met buitenlandse zusterpartijen als de Republikaner en het Front National is haar aanhang verontrustend groot.
Even heeft het erop geleken dat Haider en de zijnen, op de vleugelen van het nationale ongenoegen, tot de tweede (of zelfs de eerste) partij van het land zouden uitgroeien. Daar bleken de Oostenrijkers gelukkig te conservatief voor. Zij hielpen de sociaal-democraten aan een forse verkiezingswinst en stabiliseerden de positie van de concurrerende katholieken. Trouwens ook de positie van Haiders FPO. Het is een merkwaardige socialistische verkiezingsoverwinning, gegeven het feit dat nog altijd bijna een kwart van de natie bereid is zijn stem op een door en door verrotte partij uit te brengen.
Het oogt allemaal verre van verheffend. De FPO zal dus andermaal vanuit de oppositie tegen de buitenlanders mogen ageren, onder bangelijk toezien van SPO en OVP, die noodgedwongen weer een roemloze Grote Coalitie zullen gaan vormen. Met de bijbehorende Proporz, het verschijnsel van het verregaand verpolitiekte bestuursapparaat, waarin de baantjes zorgvuldig onder de aanhangers van de twee coalitiepartijen zullen worden verdeeld, met een rode minister naast een zwarte staatssecretaris en een zwarte burgemeester naast een rode locoburgemeester. Ook tegen deze onzalige traditie pleegt Haider tekeer te gaan - het enige punt waarop hij gelijk heeft.
Vreemde verkiezingen. De socialisten hebben natuurlijk niet te klagen, maar voor de rest heeft iedereen verloren; de OVP en FPO die niet hebben gewonnen en de Groenen en het Liberale Forum, die geen alternatief bleken te zijn en nog net niet over de kiesdrempel zijn gestruikeld.