Indiase corruptie bestrijden per telefoon

New Delhi – Het moesten wel politieagenten zijn, de eerste slachtoffers van de anticorruptie-kruistocht van Delhi’s Partij van de Gewone Man (aap). Vraag een inwoner van de Indiase hoofdstad welke overheidsinstantie het meest corrupt is, en tien tegen één dat je te horen krijgt: de politie.

Arvind Kejriwal, de kersverse Gewone Man-premier van de regering in de regio rond Delhi (22 miljoen inwoners), lijkt werk te maken van zijn belofte de bezem te halen door Delhi’s corrupte openbare instanties. Vorige week maakte hij bekend dat een hulplijn zou worden ingesteld voor corruptieklachten. Niet wéér een hulplijn, dachten veel Delhiïeten. Net als in Nederland dienen hulplijnen hier meestal niet zozeer om een probleem op te lossen, als wel om verontwaardiging te smoren. Toen duizenden Delhiïeten de straat op gingen na de dodelijke groepsverkrachting van de fysiotherapiestudente in december 2012, opende de overheid een Sexual Assault Hotline (telefoonnummer 181) en de politie verdubbelde de bezetting op zijn Vrouwenhulplijn (draai: 1091). Maar in april stonden de kranten bol van de verontwaardigde stukken over de vader van een vijfjarig verkracht meisje, die pas na enkele dagen bellen effectieve hulp kreeg.

Dat moet anders, zal Kejriwal gedacht hebben. Voordat de anticorruptielijn van start ging, riep hij burgers op met hun telefoon geluids- of video-opnames te maken van ambtenaren die steekpenningen aannamen. ‘Met niet meer dan een telefoon heeft elke burger de macht om de corrupten aan te klagen.’

Deze hulplijn werkt wél, door een even simpel als effectief systeem. Er worden zo veel mogelijk bellers te woord gestaan. Daarbij wordt uitgezocht of de corruptieclaim geloofwaardig is en de overtreder te vervolgen. De beller wordt gevraagd in het geheim opnames te maken. Naar aanleiding van het materiaal wordt een val gezet waarbij de corrupteling op heterdaad moet worden betrapt door ambtenaren van de ‘anticorruptieafdeling’.

U leest het goed. Een anticorruptieafdeling. Met alles erop en eraan. Leidde jaren een geeuwend bestaan te midden van Delhi’s gierende corruptie. Krijgt het nu heel druk. Drie dagen en ruim 23.000 telefoontjes later werden twee agenten gearresteerd bij het aannemen van smeergeld. Meteen daarna gevolgd door een ambtenaar van een woningcorporatie. Zijn baas – een grote vis – vluchtte echter. Een derde arrestatiepoging mislukte. De ambtenaar meende rechercheurs te herkennen en weigerde op het moment suprème het smeergeld aan te nemen. ‘Dit is wat we willen’, zei Kejriwal zondag tegen de pers. ‘De corrupten moeten angst krijgen voor de gewone man.’