Post

Ingezonden brieven

Theo van Gogh (1)

Ik was verrast door het lange artikel van Kees Beekmans, Chauffeurs van de prins (in De Groene Amsterdammer van 12 november). Ik lees zijn bijdragen altijd met grote aandacht, vaak met pijn in mijn hart. Ook dit artikel brengt de alledaagse werkelijkheid dichtbij en zet me aan het denken, meer dan veel «cultuur-filosofisch» bedoelde columns in andere bladen. Ik vind de stukjes en ook dit artikel van Beekmans een waardevolle bijdrage aan de discussie die zo nodig is in Nederland, en wens hem sterkte.

MIEKE BEUMER, Amsterdam

Theo van Gogh (2)

Nu Nederland «in de war is» had ik gehoopt dat De Groene Amsterdammer in staat zou zijn duiding te geven en veelgehoorde stommiteiten te weerspreken. Hubert Smeets spreekt echter van «de rituele moord op Van Gogh». Ik verwacht niet dat Smeets kan uitleggen wat voor «ritueel» hier is gevolgd, maar mocht ik me daarin vergissen dan zou ik het graag horen. Merel Boers laat de harde feiten spreken wanneer ze stelt dat «je als niet-gehoofddoekte vrouw in Amsterdam vaak te horen krijgt dat je een vieze hoer bent en dat er voor je voeten wordt gespuugd». In mijn Amsterdam-West nota bene is mijn vriendin het nooit overkomen. Het stuk Religie of traditie van Joeri Boom is mooi en inzichtelijk geschreven, maar het geboden inzicht (Hirsi Ali schiet haar – nastrevenswaardige – doel voorbij) is elke goede verstaander al geruime tijd duidelijk. Wie nog steeds denkt dat Submission de islamitische vrouw kan bevrijden, wil het gewoon niet weten. Zo iemand is Dirk Verhofstadt, die begint met de stelling dat we dankzij Mohammed B. nu «weten wat de aanhangers van Allah denken van Europa». Verhofstadt gelooft, met de Iraanse schrijfster Djavann en de Egyptische Selim, dat de moedwillige laksheid van cultuurrelativisten, westerse feministen, westerse intellectuelen en linkse partijen in zekere zin medeschuldig zijn aan de mens onterende situatie van de vrouw in de islam. Daarom wordt het tijd dat we vrouwen als Djavann en Hirsi Ali openlijk steunen. Wat jammer dat men dan afscheid moet nemen van iemand als Nawal el-Saadawi, de moeder van het Arabische feminisme die in De gesluierde Eva schreef: hoewel de positie en de verdrukking van de vrouw uitlopers zijn van het sociaal-economische systeem, blijven veel schrijvers beweren dat de godsdienst er de oorzaak van is. Dat is voornamelijk het geval bij westerse bronnen die de positie van de Arabische vrouw behandelen. Wat jammer ook dat we de stommiteit hebben begaan om Fatima Mernissi afgelopen week te eren met de Erasmusprijs, terwijl zij botweg weigert om de islam als religie de schuld te geven van de belabberde positie van de vrouw; de koppige feministe houdt bij hoog en laag vol dat het een cultureel probleem is.

Aart Brouwer tapt uit een vergelijkbaar vaatje als hij instemmend de mening van de Syrische Sadiq al-Azm verwoordt: westerse islamisten (Brouwer bedoelt waarschijnlijk islamologen) en arabisten schroomden decennia lang het verzet van de orthodoxe islam bij de naam te noemen, namelijk «fundamentalisme». Dat slaat nergens op. Verderop in het artikel worden westerse islamkenners genoemd die zouden geloven dat het islamisme juist op zijn retour zou zijn. Die stelling is echter specifiek van de hand van Olivier Roy, en Bernard Lewis (die ook genoemd wordt) is het daar mee oneens. Hulde aan Kees Beekmans, die het nummer redde.

ROBBERT WOLTERING, Leiden

Institute for the Study of Islam in the Modern World