Inleiding

De zomer is het seizoen van gepermitteerde luiheid. Zeker met het tropische weer van de afgelopen dagen is het moeilijk de neiging te bedwingen om loom op terrassen te zitten, op het strand te zonnebaden, of simpel neer te zijgen op de ligstoel in de tuin. Als de temperatuur stijgt, daalt het tempo.

Bovendien komt voor velen de vakantie eraan, die tijd van het dolce far niente.
Natuurlijk is dat escapisme. In Den Haag wordt achter gesloten deuren een nieuw kabinet gevormd, en of dat nu pimpelpaars wordt of toch helblauw, de uitkomst zal zijn dat we langer en harder moeten werken. In deze godloze tijd zal luiheid niet direct als doodzonde bestempeld worden, maar gedurende de crisis moeten wel de mouwen opgestroopt. Met de spreekwoordelijke Koos Werkeloos en andere inproductieven hebben we hoe dan ook steeds minder compassie.
Kortom, genoeg reden voor De Groene Amsterdammer om in dit dubbeldikke zomernummer stil te staan bij de luiheid. En bij het omgekeerde: ons arbeidsethos. We gingen daarvoor te rade bij filosofen, biologen, economen, sociologen en kenners van ons brein; we keken naar luiheid in Zuid-Afrika, waar vooral de white trash niet deelneemt aan de arbeidsmarkt, naar luie ambtenaren, journalisten, acteurs, pensionado’s, dieren en automobilisten.
Uitrusten en ontspannen is geen zonde. Slapen is nodig om te kunnen presteren, ontspannen is nodig om te kunnen concentreren. Op het strand liggen, een boek lezen, voetbal kijken: met luiheid in de zondige zin van het woord heeft dat niks te maken. Die luiheid (acedia in het Latijn) slaat op apathie, onverschilligheid, het om niets en niemand geven.
Lui zijn mag, maar is het ook wenselijk als doel op zich? Europa werkt niet meer: salaris wordt massaal ingeleverd om maar meer vrije tijd te hebben. Chinezen wekken graag de indruk ijverig te zijn, maar ondertussen is het grote niets doen het doel. En Amerikanen meten hun merites vooral af aan het aantal uren op kantoor.
Wij hopen dat deze luiheidsspecial uw denken prikkelt. Zelf nemen wij een week vakantie; het volgende nummer van De Groene Amsterdammer verschijnt op 22 juli. Wij wensen u een mooie zomer.