Internaten

Lange tijd heeft kamerlid Mohammed Rabbae zich stilgehouden. Na zijn opmerkelijke uitlatingen over Rushdies De duivelsverzen - hij stelde voor te onderzoeken in hoeverre er een verbod op het literaire werk mogelijk was - opereerde het GroenLinkse kamerlid hoofdzakelijk in stilte.

Tot vorige week Rabbae plotseling in het nieuws kwam met het voorstel om internaten op te richten voor Marokkaanse jongeren die dreigen te ontsporen. Rabbae meent dat het zinnig is jongens die blijk geven van potentieel crimineel gedrag te plaatsen in internaten, opdat zij betere mogelijkheden krijgen in de toekomst. Veel Marokkaanse ouders slagen er niet in hun kinderen de juiste opvoeding te bieden en begrijpen weinig van het lakse beleid van onderwijsinstellingen en politie die weigeren hardhandig in te grijpen als jongeren ongewenst gedrag vertonen. Internaten zouden volgens het kamerlid de oplossing bieden voor een bevolkingsgroep die er op eigen kracht niet in slaagt zich in Nederland staande te houden.
De kranten doken op Rabbaes idee alsof het werkelijk nieuws betrof, wat heel gek is, want de gedachte is helemaal niet nieuw en ook helemaal niet van Rabbae zelf. De socioloog Hans Weerdmolder deed enkele jaren geleden een identiek voorstel en bij de Utrechtse politie houdt de coördinator minderheden Ahmed Marouan zich met een soortgelijk initiatief bezig. Zijn idee behelst een instelling uitsluitend bedoeld voor Marokkaanse jongens die hun eigen school blijven bezoeken, maar daarbuiten worden opgevoed in een internaat, waar discipline de boventoon voert.
Vreemd genoeg bestaat er nauwelijks weerstand tegen dergelijke voorstellen. Men lijkt ervan uit te gaan dat de situatie van Marokkaanse gezinnen zo hopeloos is dat de meest extreme oplossingen redelijk klinken. Want waar gaat het eigenlijk om? Jongens met gedragsproblemen zoals stelen, spijbelen of vechten worden bij hun ouders - letterlijk - geïnterneerd. Op een strenge kostschool waar geen meisjes of andere jongens dan Marokkaanse rondlopen, worden ze gedrild tot maatschappelijk aanvaardbaar gedrag.
Zelfs als je Rabbae het voordeel van de twijfel geeft en veronderstelt dat hij anders dan Ahmed Marouan alle ontspoorde jongeren op internaten wenst te plaatsen, blijft het een dubieus voorstel. Want in de praktijk komen Nederlandse kinderen met gedragsproblemen natuurlijk nooit op zo'n internaat. Hun ouders zullen eerder dan de Marokkaanse beseffen dat ze hun kinderen onnodig opschepen met een stigma, waar ze moeilijk vanaf komen. En hoe ernstig moeten gedragsproblemen zijn willen kinderen (al dan niet met toestemming van hun ouders) uit huis worden geplaatst? Spijbelen of stelen? Dat doen zo veel jongeren. Ze worden niet als potentieel crimineel beschouwd; men noemt dat gewoon puberaal gedrag. Bij Marokkaanse jongeren daarentegen wordt het als een ernstig signaal beschouwd, waartegen ingrijpende maatregelen noodzakelijk zouden zijn. Zouden we er ook allemaal zo tolerant tegenover staan als het ging om Nederlandse kinderen? En als niet GroenLinks, maar een kleine christelijke partij dit voorstel had gedaan? Stop alle kinderen die tekenen vertonen dat ze ooit crimineel gedrag gaan vertonen in een streng internaat?
Als oplossing klinkt het tamelijk bizar, omdat je er zo weinig van kunt verwachten. Je kweekt hooguit een groep wereldvreemde jongens die slechts de discipline kennen van een verlichte gevangenis. Die sociaal verkrampt raken, geen idee hebben van de gedachten- of leefwereld van vrouwen, en waarschijnlijk geneigd zijn zich fanatiek vast te klampen aan hun Marokkaanse identiteit.
En de volgende discussie? Waarschijnlijk zal die gaan over de toelaatbaarheid van lijfstraffen op internaten. Waarna Rabbae in interviews zal beweren dat het initiatief uit de hand is gelopen en dat hij het nooit zo heeft bedoeld.