Iraanse leiders maken ruzie over moeders

Teheran – Onlangs was het in Iran moederdag, ook wel de ‘Dag van de Vrouw’ genoemd. Overal werden festiviteiten gehouden met veel taart, cadeaus en toespraken.

De speech van geestelijk leider ayatollah Khamenei was dit jaar opvallend. Hij refereerde voor het eerst aan de feministische tendensen in het land en reageerde op de kritiek van vrouwenrechtenactivisten dat vrouwen juridisch worden achtergesteld bij mannen. Khamenei zei dat de belangrijkste rol van vrouwen die van echtgenote en moeder is en dat het huis voor haar de beste plek is. Werken buitenshuis zou ertoe kunnen leiden dat de vrouw haar huiselijke plichten verwaarloost. ‘Waarom moeten we een wezen dat zowel lichamelijk als geestelijk gemaakt is voor een bepaalde omgeving, hieruit wegtrekken?’ vroeg hij het publiek. Gendergelijkheid noemde hij een ‘westers cliché’.

Tot verbazing van veel Iraanse burgers kwam de Iraanse president Hassan Rohani de dag erna met een speech die hier lijnrecht tegenin ging. Volgens hem is een gelijke behandeling van man en vrouw wenselijk en moet deze op alle vlakken van de maatschappij worden ingevoerd. Als antwoord op Khamenei’s zorgen over de werkende vrouw, zei hij: ‘Als een vader gaat werken, vergeet hij toch ook zijn vaderlijke plichten niet? Op dezelfde manier zal een moeder dat niet doen wanneer ze buitenshuis werkt. Maar ik geef toe dat er nog veel tekortkomingen bestaan wat betreft de vrouwenrechten in ons land.’

Rohani doelt hierbij op rechtsongelijkheid op het gebied van erfrecht, getuigenis en reizen. Ook zijn er de laatste jaren veel technische universitaire studierichtingen minder of niet meer toegankelijk gemaakt voor vrouwen en is er een grote campagne gestart om vrouwen te stimuleren kinderen te krijgen. Het bevolkingsaantal is immers dalende, terwijl de regering het huidige bevolkingsaantal van 76 miljoen juist zou willen verhogen naar 150 miljoen.

De tot nu toe gratis anticonceptiemiddelen en sterilisaties zijn dan ook niet langer gratis en het zwangerschapsverlof is verlengd naar zes maanden. Dat lijkt mooi, maar is volgens critici een manier om vrouwen van het maatschappelijk toneel te laten verdwijnen. Dat ondervond ook voormalig secretaresse Nasrin (31), die na haar zwangerschapsverlof niet meer welkom was bij de verzekeringsmaatschappij waar ze vier jaar had gewerkt. ‘Veel vrouwen hebben geen vast contract en zijn bang om bij zwangerschap hun baan te verliezen. Ik hoop dat Rohani hier iets aan gaat doen, maar ik vrees dat dit niet zal lukken zolang de geestelijk leider daar niet achter staat.’