Is Griekenland slachtoffer van een Duits complot?

Berlijn - ‘Griekenland overweegt exit uit de eurozone’, kopte de toonaangevende Duitse nieuwssite Spiegel Online eerder deze maand. Het bericht over het geheime Europese crisisoverleg verscheen op een vrijdag, nog voor het sluiten van de beurzen.

Met als gevolg grote paniek, een dalende euro en verder stijgende rentes op Griekse schulden. De officiële reacties hielpen daar niet bij. Werd de bijeenkomst aanvankelijk domweg ontkend, later heette het dat de gesprekken weinig te betekenen hadden. Irritatie alom, niet in de laatste plaats bij lidstaten als Nederland die niet waren uitgenodigd. En natuurlijk bij de Grieken. Premier Papandreou noemde het uitlekken van de gesprekken ‘bijna crimineel’, en gaf de schuld maar weer eens aan de speculanten.
Maar er circuleren ook andere verklaringen. Het begint op te vallen dat dit type geruchten wel erg vaak uit Duitsland stamt. Het afgelopen jaar zaaiden bondskanselier Merkel en Deutsche Bank-chef Josef Ackermann op cruciale momenten twijfel over Griekenland. Boze Europese officials meenden deze keer dan ook direct dat ‘iemand in Berlijn’ met vertrouwelijke informatie heeft gestrooid. ‘Ze handelen of onverantwoordelijk, of houden er een eigen agenda op na’, zegt een anonieme bron in de Süddeutsche Zeitung.
Wie kan dat zijn? De Duitse baas van het euro-reddingsfonds, Klaus Regling, beschuldigde onlangs uitgerekend de grote banken ervan Griekenland een faillissement aan te praten. De reden: in het geval van een zogenaamde haircut kunnen zij goed verdienen aan de noodzakelijke heruitgifte van de afgewaardeerde obligaties. Toch is het onwaarschijnlijk dat de Duitse banken dit risico zouden nemen, vanwege de mogelijke kettingreactie die een Grieks bankroet kan veroorzaken. Het ligt meer voor de hand Duitse politici en ambtenaren te verdenken. Binnen de rechtse coalitiepartijen groeit het ‘antisteun-kamp’. Ook invloedrijke meningmakers dringen steeds luider aan op een Griekse terugkeer naar de drachme. Zo wordt de neoliberale econoom Hans-Werner Sinn niet moe te betogen dat de Duitse belastingbetaler inmiddels voor vierhonderd miljard euro risico’s loopt in de schuldencrisis.
Maar is er sprake van opzet? Of zijn de anti-Griekse incidenten het gevolg van slordigheid, veroorzaakt door interne verdeeldheid? Ondanks de complottheorieën die de ronde doen, ligt dat laatste meer voor de hand. Zo zou de Duitse koers getekend worden door spanningen tussen de sceptische Merkel en haar meer pro-Europese minister van Financiën, Wolfgang Schäuble. Dat maakt een nieuwe onthulling inzake het geheime Griekenland-overleg extra saillant: het bewuste lek zou uitgerekend in Schäuble’s ministerie zitten. De woedende minister heeft harde maatregelen aangekondigd.