Rome – Nederland krijgt er vanuit Italië flink van langs na de moord op Peter R. de Vries. Roberto Saviano, schrijver van Gomorra en een grote maffiaspecialist, noemt Nederland in de NRC ‘het rottende hart van Europa’. Nicola Gratteri, de openbaar aanklager die zich al een leven lang bezighoudt met de Calabrese ’Ndrangheta, zei in de Volkskrant dat Nederland een voorbeeld zou moeten nemen aan Italië wat betreft speciale wetten en maatregelen tegen de maffia. In Italië weten we wel hoe we met de georganiseerde misdaad moeten omgaan, in Nederland niet, is de strekking van beiden.

‘Peter R. de Vries is niet simpelweg vermoord door de Angels of Death, zoals de bende van topman Taghi zichzelf noemt. Het pistool is hem op de slaap gezet door het hele Nederlandse economische systeem, een crimineel offshore-witwassysteem dat door De Vries werd bestreden’, aldus Saviano.

Bij de stelling dat Italië het lichtend voorbeeld is op het gebied van maffiabestrijding kunnen vraagtekens worden geplaatst. Immers: ja, Italië barst van de speciale wetten en gevangenissen voor de misdaadorganisaties die met de verzamelnaam mafia worden aangeduid, maar intussen groeit het monster elk jaar ongestoord door. Het is waar dat na 1992, het jaar van de gigantische bomaanslagen op onderzoeksrechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino, de rol van Cosa Nostra, de Siciliaanse maffia, is gedecimeerd. Maar het is ook waar dat de ’Ndrangheta de koppositie onmiddellijk glansrijk heeft overgenomen en dat de gezamenlijke zwarte omzet van de ‘maffia bv’ in Italië momenteel 420 miljard euro per jaar bedraagt. Ruim tweemaal het bedrag dat het Europese Herstelfonds aan Italië zal uitkeren in verband met de covidcrisis.

In hoeverre Nicola Gratteri’s levenslange strijd tegen de onstuitbare opmars van de ’Ndrangheta vruchten heeft afgeworpen is kortom niet duidelijk. Net zo goed als Roberto Saviano’s voor hem persoonlijk levensgevaarlijke analyse van het reilen en zeilen van de Napolitaanse Camorra (nummer twee na de ’Ndrangheta) zeker niet heeft geleid tot een afname van de economische macht en grip op het territorium. Zeker is alleen dat de Siciliaanse maffiatak zwaar aan macht en geld heeft ingeboet na de beruchte bomaanslagen van 1992. Er zijn stemmen in Italië die beweren dat het niet in de eerste plaats aan de staat te danken is. Het was de maffia zelf, die inzag dat het spectaculaire terreurbewind van de capo dei capi Totò Riina averechts werkte omdat het te veel aandacht trok. En hij zou ook van binnenuit zijn verraden en uitgeleverd aan de staat.