Is winnitou nazi?

Het had maar een haartje gescheeld of Russell Means, de charismatische voorman van de American Indian Movement (AIM), was vrijdag 11 november in Antwerpen te gast geweest bij het Vlaams Blok. Means stond als spreker vermeld op de studiedag ‘Verworteling, verankering: Grondslagen voor de 21ste eeuw’, georganiseerd door de extreeem-rechtse Deltastichting. Means, een van de leiders van de Lakota-opstand in Wounded Knee in 1973, werd aangekondigd als Indianen-opperhoofd, cultuurfilosoof, filmacteur en actieleider. De plaats achter zijn naambordje bleef echter leeg, dit tot grote opluchting van de Nederlandse en Belgische ondersteuningsgroepen van Noord-Amerikaanse Indianen.

De voorgaande weken was Means vanuit Nederland en België bestookt met e-mails en telefoontjes om hem te waarschuwen voor de val waarin hij dreigde te lopen. De Indianenleider reageerde vooral lacherig. ‘Als jullie niet willen dat ik kom, moet je maar mijn huwelijksreis betalen’, had hij opgemerkt. Voor Vlaamse nazi’s was hij sowieso niet bang: 'Ik geef ze een koekje van hun eigen deeg.’ Maar uiteindelijk liet Means het toch afweten.
Nieuw-rechts - verzamelnaam voor een intellectuelere vorm van extreem-rechts in het post-Janmaat-tijdperk - schurkt zich al langere tijd aan tegen de Indiaanse strijd. In het zomernummer van het cultureel tijdschrift TeKoS (Teksten, Kommentaren en Studies), uitgegeven door de Deltastichting, verklaarde een zekere drs. D.N. Veldman zich nadrukkelijk solidair met de nazaten van Winnetou. Als Indianen hun eeuwenoude rechten op hun grond kunnen doen gelden, dan kunnen de Germanen, de Flaminganten en de Batavieren dat ook, is het basisidee.
Roel van Eysden, voorzitter van de Indianenwerkgroep Nederland, noemt de affaire 'pijnlijk’. Maar, zegt hij, Means geeft gegarandeerd geen kwartje voor het gedachtengoed van het Vlaams Blok en soortgelijke instellingen. 'Russell is een macho, koppig en niet voor een kleintje vervaard, maar zeker geen nazi.’