Islamisten én overheid jagen op Pakistaanse feministe

Islamabad – Gulalai Ismail (1986) laat zich door niemand de mond snoeren. Opgegroeid in een moderne moslimfamilie waarin het normaal was dat meisjes onderwijs volgden, kwam ze al op jonge leeftijd tegen genderdiscriminatie in verzet. ‘Nadat een van mijn nichten op haar vijftiende aan een man van twee keer haar leeftijd werd uitgehuwelijkt, vond iedereen het doodnormaal dat ze van school ging.’ Met haar organisatie Aware Girls leert ze meisjes en jonge vrouwen hoe ze zeggenschap over hun eigen leven kunnen krijgen.

In het land van de moellahs brengt Ismail met haar Seeds of Peace-netwerk jonge Pakistanen tolerantie en verdraagzaamheid bij. Ze was een van de eersten die de christelijke Asia Bibi na haar vrijspraak feliciteerde. Bibi zat negen jaar onschuldig in de gevangenis na de valse beschuldiging dat ze de naam van de profeet had bezoedeld. ‘Ik ben ervan overtuigd dat zonder een seculaire democratie we geen vrede in Pakistan kunnen bereiken’, zei Ismail.

Islamitische haviken beschouwen haar al lang als een ‘godslasteraar’, maar nu heeft ze ook de toorn van leger en geheime dienst over zich afgeroepen. Als een van de leiders van de Pashtun-beschermingsbeweging, ptm, die strijdt voor gelijke rechten voor de Pathanen, houdt zij het leger en de staat verantwoordelijk voor de moorden, de verdwijningen en de martelingen van honderden onschuldige Pathanen. De militaire operaties in het thuisland van de Pathanen, bedoeld om de extremistische Taliban die zich hier verborgen hielden te verjagen, treffen volgens Ismail vooral de bevolking. ‘Ben ik staatsgevaarlijk als ik deze mensenrechtenschendingen in Pakistan, dat zichzelf als een democratie beschouwt, aan de orde stel?’

Volgens mensenrechtenactivisten is de arrestatie van Ismail een onderdeel van de jacht die de Pakistaanse autoriteiten hebben geopend op kritische journalisten en activisten. In de media wordt ze zwart gemaakt als iemand die zich tegen de staat keert, de lokale cultuur probeert te vernietigen en de verwestersing promoot.

Ze weet dat haar leven in gevaar is. Eerder werd haar paspoort ingenomen en ze staat op de lijst van personen die het land niet mogen verlaten. Samen met haar familie veranderde ze al verschillende keren van adres. Sinds ze de laatste keer werd vrijgelaten verdween ze ondergronds. De politie wist haar te vinden. ‘Ik heb nu eenmaal een levensbedreigende baan, omdat ik mijn stem verhef tegen onderdrukking’, zei ze tijdens een interview.