Israël krijgt een coronakabinet

Jeruzalem – In drie achtereenvolgende verkiezingen had hij tevergeefs geprobeerd zijn premierschap te prolongeren. Hij leek voorgoed uitgerangeerd. En toen bood het coronavirus hem een ongekende kans. Alleen een regering van nationale eenheid onder zijn leiding, riep hij, kan een massaslachting voorkomen. Waarna oppositieleider Benny Gantz, die hij kort tevoren nog met vitriool had overgoten, met hem in zee ging en daarmee zijn eigen coalitie opblies. Dankzij deze coronacoup kan Benjamin Netanyahu zijn vijfde kabinet vormen.

Israël had zich de politieke gekte van het laatste jaar kunnen besparen als Netanyahu zo fatsoenlijk was geweest om af te treden en zich te verantwoorden in zijn drie corruptiezaken. In plaats daarvan probeerde hij na nieuwe verkiezingen aan een meerderheid te komen die hem van vervolging zou vrijwaren. Maar die strategie mislukte. Na de derde verkiezingen, begin maart, haalde zijn partij Likud wel de meeste stemmen, maar het rechtse blok kwam drie zetels tekort voor de absolute meerderheid van 61 zetels. De formatieopdracht ging naar Benny Gantz, leider van de oppositiecoalitie Blauw en Wit. Dit kakelbonte gezelschap had maar één programmapunt gemeen: weg met Netanyahu.

Blauw en Wit en haar centrum-linkse bondgenoten kregen samen veertig zetels. Maar de afkeer van Netanyahu deed wonderen: de ultra-rechtse Avigdor Lieberman bood Gantz zijn zeven zetels aan en de Gezamenlijke Lijst van vier voornamelijk Arabische partijen haar vijftien zetels sterke gedoogsteun. Nooit eerder hadden deze partijen zo hoog gescoord, dankzij een recordopkomst van de Arabische bevolkingsgroep en veel stemmen van joodse Israëliërs. Netanyahu, die vindt dat de Arabische Israëliërs politiek monddood moeten blijven, schamperde dat Gantz slechts aan de macht kon komen dankzij de voorstanders van terreur.

Drie parlementariërs van Blauw en Wit dreigden uit afschuw van de Arabische partijen over te lopen. Daardoor werd een kabinet-Gantz onmogelijk. Het coronavirus doorbrak de impasse. Netanyahu schetste een horrorscenario en Gantz ging met een beroep op de noodsituatie overstag, ondanks zijn duizendmaal herhaalde verzekering dat hij nooit, nooit en nooit zou samenwerken met Netanyahu – die intussen het begin van zijn corruptieproces had weten uit te stellen. Voor de twee andere leiders van Blauw en Wit is Gantz een verrader die zijn stemmen heeft verkwanseld aan ‘extremisten en afpersers’. Hij wordt Netanyahu’s minister van Buitenlandse Zaken of van Defensie en zal hem over anderhalf jaar opvolgen als premier. Alle tijd voor Netanyahu om een nieuwe list te verzinnen.