Israëlische haviken bedreigen de wapenstilstand in Gaza

Jeruzalem – De combinatie Hamas-Israël is ook dit jaar dodelijk gebleken. Sinds in maart de vrijdagse protesten bij het grenshek begonnen, zijn minstens 160 Palestijnen en één Israëlische soldaat gedood. Duizenden Palestijnen raakten gewond en brandbommen uit Gaza hebben grote stukken Israëlische grond verzengd. De protesten van afgelopen vrijdag waren veel kalmer, want er dienden zich een wapenstilstand en een versoepeling van de Israëlische blokkade aan. Zondag deed een Israëlisch commando het akkoord wankelen door Gaza binnen te vallen en een Hamas-commandant en zes andere Palestijnen dood te schieten.

Sinds maanden zijn Egypte, Qatar en de VN bezig om het in Gaza rustig te krijgen. Keer op keer liepen hun pogingen dood op nieuwe gewelddaden en politieke ruzies. Fatah-leider Abbas lag dwars omdat een akkoord tussen Israël en Hamas hem politiek irrelevant dreigde te maken. In Jeruzalem lagen ze nog dwarser. De ultrarechtse ministers Lieberman en Bennett vochten elkaar de tent uit, maar premier Netanyahu besloot met de bemiddelaars in zee te gaan. Waarom? Is Hamas niet de doodsvijand van Israël? Maar het is wel een nuttige doodsvijand. Want dankzij de haat tussen Hamas en Abbas kan deze laatste worden weggezet als een obstakel voor de vrede. Vredesonderhandelingen met een obstakel zijn zinloos. Zodat de sluipende annexatie van de Westelijke Jordaanoever rustig kan doorgaan en de scheiding tussen Gaza en de Westoever kan worden bezegeld. Uitgelekt is dat die Palestijnse tweedeling precies het kernpunt is van de ‘deal van de eeuw’ waarmee Donald Trump het Israëlisch-Palestijnse conflict denkt op te lossen, met steun van de Arabische wereld. Dat is een van de redenen van de spectaculaire toenadering tussen Israël en de soennitische landen; de andere is de gedeelde haat tegen Iran.

Netanyahu heeft ook praktische overwegingen om Hamas niet over de kling te jagen: hij voelt er niets voor om zich over twee miljoen voornamelijk straatarme en werkloze Gazanen te ontfermen, drie oorlogen hebben niets opgelost en een beter alternatief voor Hamas ontbreekt. Daarom ging hij akkoord met een wapenstilstand en mocht Qatar te hulp komen: uitbetaling van de – door Abbas ingehouden – salarissen aan de Hamas-ambtenaren, geld voor arme families en brandstof voor de elektriciteitscentrales. De visserijzone voor Gaza’s kust zou worden uitgebreid en Gaza zou in Cyprus een haven krijgen. Eindelijk ontspanning? De Israëlische moordaanval van zondag bewijst dat niet iedereen daar brood in ziet.