Italiaanse kinderen kennen geen faalangst

Rome – Italië stuurt zijn kinderen de eerste vijf jaar naar de lagere school in allemaal hetzelfde schortje. Blauw voor de jongens, roze of wit voor de meisjes.

De dagen op de scuola primaria (de basisschool) zijn lang, voor kleintjes van zes tot tien, elf jaar. Van kwart over acht tot kwart over vier zitten ze tussen de schoolbanken, vijf dagen per week. Tussen de middag eten ze warm op school, met een primo (een bord pasta, rijst, of een minestrone), een secondo (vlees, vis, groente) en een stuk fruit. Huiswerk wordt kwistig verstrekt.

Je bent in Italië nooit klaar als de schoolbel gaat. In de rugzakjes zit altijd nog een taak, en in het weekend worden Italiaanse kinderen geacht ook nog eens drie à vier uur aan hun huiswerk te besteden. Dat doet natuurlijk lang niet iedereen, maar het leven met een voortdurend schuldgevoel wordt er al heel jong ingeramd.

Na de basisschool volgen de drie jaar van de scuola media (de tussenschool), voor kinderen van elf tot veertien. Verplicht en voor iedereen gelijk. Wie op de basisschool niet zijn best heeft gedaan, kan daar op de tussenschool rustig mee doorgaan, want er is geen test. De tussenschool is zes dagen per week van vijf over half negen tot vijf over half twee. De kinderen komen naar huis met enorme bergen huiswerk, maar er vindt geen selectie plaats. In extreme gevallen kan een kind een jaartje overdoen, maar dat wordt eigenlijk liever vermeden.

Na de tussenschool breekt het eerste keuzemoment aan in de Italiaanse schoolcarrière. Voor de wet verplicht moet er in ieder geval nog twee jaar, tot zestien jaar, onderwijs worden genoten. De keuze is ruim. Het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs betekent nog eens vijf jaar tussen de schoolbanken, van veertien tot negentien. Liceo classico (gymnasium alfa), liceo scientifico (gymnasium bèta), liceo linguistico en liceo artistico (atheneums), iedereen mag zich inschrijven. Voor wie direct een beroepsopleiding kiest bestaan de scuole professionali, die drie jaar duren.

De enige test die in het Italiaanse onderwijs bestaat is zitten blijven. Dat gebeurt wel, in de laatste fase. En zitten blijven kan leiden tot van school moeten. Maar soebatten, dure huiswerkcursussen en beloftes tot verbetering kunnen een ongelukkige schoolcarrière nog lang rekken. Italianen houden niet van testen. Daarom wordt het zo lang mogelijk vermeden. Het begrip ‘faalangst’ is onbekend, want je kunt niet falen in het Italiaanse schoolsysteem.