H.J.A. Hofland

Jan en de kwibus

De voorzitter van Leefbaar Nederland beschuldigt de pers van de historische déconfiture die hij zichzelf op de hals heeft gehaald. Of liever, hij ontmaskert bepaalde figuren die eigenlijk tot de denktank van de PvdA horen. Die hadden er dus alle belang bij dat het licht van Leefbaar Nederland zo snel mogelijk werd uitgedraaid. Linkse infiltranten in hun eigen kranten.

Het is lang geleden dat we zo'n beschuldiging hebben gehoord. Ja, bij mislukte voetbaltrainers komt het nog weleens voor. Ik houd niet van voetballen, maar Louis van Gaal mis ik: dat boze hoofd, de manier waarop hij kon uitleggen dat de eindverantwoordelijkheid voor het gebrek aan geslaagde penalty’s bij de sportverslaggevers lag. In de politiek moeten we teruggaan naar de eerste wilde tijd van de VVD, de revolutie die daar door Haya van Someren, Hans Wiegel en mr. Harm van Riel tot stand is ge bracht. De media, dat wisten ze zeker, waren in handen van links. Eigenlijk beklaagden de drie VVD'ers zich vooral over Herman Wigbold van Achter het nieuws en Jan Nagel van In de rooie haan.

Nu krijgt de pers de schuld van de ruïne die de nationale kwibus bij Leefbaar Nederland heeft aangericht. Onrechtvaardig. Van de Volkskrant blijkt het een uitstekend idee te zijn geweest de kwibus te interviewen. Maar hebben Frank Poorthuis en Hans Wansink er bij het begin van het gesprek enig vermoeden van gehad dat ze bezig waren deze bom te laten ontploffen? Ik denk het niet. Had de ondervraagde zich een beetje beheerst, meer inzicht in zijn eigen situatie binnen zijn partij gehad, dan had hij over de Grondwet zijn mond gehouden. Dan had de Volkskrant de volgende bijdrage geleverd tot de gratis publiciteitscampagne.

Tot het fatale ogenblik waarop de kwibus zei dat hij artikel 1 van de Grondwet wilde afschaffen, had hij niets nieuws over zijn gedachtewereld geopenbaard. Het was meer van hetzelfde: bedekt racisme, klassieke kleinburgerlijke vreemdelingenhaat en weg met de ambtenaren. Door dat persoonlijke programma was hij al nationaal beroemd geworden. Dat heeft Leefbaar Nederland in de peilingen doen stijgen. Zijn carrière is begonnen bij Elsevier, dat hem de gelegenheid heeft gegeven per column zijn Tischgespräche te verspreiden. Toen hebben Nagel c.s. voor hem de deur naar de politiek geopend. Naar de normen van de moderne publiciteit vindt ieder medium het fijn af en toe een kwibus te laten optreden. Anything for a laugh. Aan de kwibus en «de media» heeft Leefbaar Nederland die zondvloed aan publiciteit te danken. Die zondvloed raasde verder, ook toen de kwibus deed wat een kwibus nu eenmaal moet doen. Je kon niet van Poorthuis en Wansink verwachten dat ze gezegd zouden hebben: Ho ho! Dit schrijven we niet op.

De voorzitter heeft toen in paniek en wanhoop geprobeerd het geschut te keren. Begrijpelijk. Hij liet een lijst met namen zien. Ook al een klassieke manoeuvre. «Op deze lijst staan 256 card carrying communists», zei Joseph McCarthy. De lijst van de voorzitter droeg de namen van vijf PvdA-rakkers. Complotteurs tegen de kwibus? Op 25 september hadden ze meegedaan aan een discussieclubje waarvan Bart Tromp de voorzitter is. Ik kan dat niet verdacht vinden.

Iets anders is het of een journalist lid mag zijn van een politieke partij, of raadgever van een politicus. Ik heb het vermoeden dat het weleens voorkomt. Een journalist blijft zelfs zitten als het volkslied wordt gespeeld, zei André Spoor. Dat lijkt me het hoogst bereikbare.