Jan van Keulen

Vanaf de eerste Groene Amsterdammer die na de bevrijding verscheen, was de opmaak in handen van Jan van Keulen (1913-1994). Aanvankelijk kon deze eigenzinnige typograaf niet echt uit de voeten op het kleine formaat – gevolg van de papierschaarste in die dagen. In de jaren vijftig veranderde het formaat en kreeg Van Keulen de kans uit te groeien tot een van de meest interessante typografen van Nederland, iemand die de basis legde voor de hedendaagse dagbladbijlagen.
Vooral in het tweede katern van de krant, geheel gewijd aan cultuur, kon hij zich uitleven. Naast een opvallende lay-out maakte hij talloze vignetten en in het oog springende grote en vaak gekleurde koppen op de eerste pagina van deze cultuurbijlage. Hoewel de naam van het katern, ‘Spiegel van Kunsten en Wetenschappen’ al snel verdween, bleven Van Keulens ‘Spiegelkoppen’ in de wereld van vormgevers een begrip.

Een bekende onder hen is de grafisch vormgever Rudo Hartman, die onder meer de bijzondere vormgeving deed van de boeken van De Historische Uitgeverij en voor het gerestaureerde Catshuis in Den Haag typografische tekstdecoraties verzorgde. Hij ontwierp tevens de letter Rudeaux-De Luxe.

In de jaren zestig was Hartman een leerling van Van Keulen, die naast zijn werk voor De Groene als docent aan de kunstacademies van Den Haag en Amsterdam grote invloed uitoefende op generaties typografen en vormgevers. Hartman herinnert zich de innovaties van een man die leefde van ‘de spanning tussen bedrukt en onbedrukt’. (RH)