Japanse premier wil de geldpers aanzetten

Tokio – Het lijkt onwerkelijk, maar na een onsuccesvol premierschap vijf jaar geleden waarbij Abe wegens ziekte het veld moest ruimen, is dezelfde man van de conservatieve Liberaal Democratische Partij terug. De Democratische Partij van Japan, die meer dan drie jaar aan de macht was en veel hervormingen beloofde maar ook veel niet kon waar­maken, verloor ruim driekwart van haar zetels. Abe wil de economie uit het slop halen door de geld­persen op volle toeren te laten draaien. Veel economen fronsen de wenkbrauwen bij zo’n ingreep en zien ook liever een onafhankelijkere rol van de centrale bank, maar Nobelprijs­winnaar Paul Krugman, commentator van The New York Times, ziet wel heil in de abenomics.

Japan, dat bekendstaat als een land waar regeringen elkaar met de regelmaat van de klok afwisselen maar waar politieke veranderingen zeer langzaam gaan, zou volgens Krugman de wereld deze keer wel eens de weg kunnen wijzen uit de crisis. Abe heeft de Japanse centrale bank al aan zijn kant in zijn streven eindelijk eens meer geld – en dus inflatie – te creëren en zowel de Japanse als de internationale markten hebben tot nu toe positief gereageerd. Het is echter nog maar de vraag of de abenomics de panacee zijn voor al die andere structurele problemen waar Japan mee te maken heeft, zoals een vastzittende banenmarkt, afnemende concurrentiekracht en vergrijzing.

Maar de werkelijke uitdaging voor Abe ligt wellicht niet op het terrein van de economie, maar op dat van de internationale betrekkingen. Met China, welteverstaan. Volgens The Economist van vorige week glijden Japan en China weg naar een oorlog. Volgens Henry Tricks, bureauchef van het blad in Tokio, eist de bevolking in beide landen een harde lijn van hun regering in het dispuut om de Senkaku-­eilanden. ‘China stuurt niet langer alleen boten maar ook vliegtuigen naar de wateren rond het eiland. Het risico van een waarschuwingsschot is groot geworden, en China zal hier met serieuze tegenmaatregelen op reageren. Zo groeit een conflict langzaam uit tot een oorlog.’

De nationalistische en revisionistische Abe is op het eerste gezicht niet de meest ideale persoon om een conflict af te wenden. Zijn eerste buitenlandse reis maakte Abe medio januari naar Vietnam, Thailand en Indonesië. Een reis die door China geïnterpreteerd werd als het zoeken naar steun om China te isoleren.