Jarenlang wanbeleid deert de Zuid-Afrikanen niet

Johannesburg - Zuid-Afrika stemde op 18 mei en de toon onder analisten en journalisten was: deze gemeenteraadsverkiezingen hebben het ANC een lesje geleerd. Een wake-up call voor die slappe president Zuma!

De partij heeft macht moeten afstaan aan de belangrijkste oppositiepartij Democratic Alliance (DA), die in Kaapstad na vijf jaar regeren de absolute meerderheid behaalde. De DA, voortgekomen uit verschillende liberale partijen, klopt zichzelf op de schouders. Ze behaalde 24 procent van alle stemmen, acht procent meer dan vijf jaar geleden. Dat is voorwaar niet slecht, en DA-leider Helen Zille was terecht in haar nopjes. Want haar partij, door het ANC steevast afgeschilderd als ‘blank’, met een ‘madam’ aan het roer, was er bovendien in geslaagd vijf procent van de zwarte kiezers aan zich te binden. ‘Wij zijn Zuid-Afrika’s meest diverse partij, Zuid-Afrika’s enige groeiende partij en Zuid-Afrika’s beste partij als het aankomt op dienstenverlening door de overheid’, vatte Zille het succes samen.
Dat is allemaal waar. Maar bekijk het van de andere kant. Het ANC heeft er op lokaal niveau een gigantische rotzooi van gemaakt. Wekelijks breken er in de zwarte krottenwijken rellen uit omdat de bewoners het gebrek aan dienstverlening (water, elektriciteit, huizen, veiligheid) niet langer pikken. De onvrede bereikte vorige maand een hoogtepunt toen de televisie schokkende beelden toonde van het ontvlamde Ficksburg, waar de oproerpolitie een 33-jarige onderwijzer doodsloeg. Het ANC voerde daarnaast vanwege interne strubbelingen een belabberde campagne. De partijbonzen kwamen niet verder dan het oprakelen van de geschiedenis van het ANC als bevrijdingspartij en het zwartmaken en intimideren van de tegenstanders: racisten, racisten en nog eens racisten.
Het ontluisterende nieuws is dat ondanks dit alles en ondanks de uitstekende staat van dienst van de DA in Kaapstad nog steeds 62 procent van de stemmen naar het ANC ging en dat de DA in geen enkele metropool een meerderheid behaalde. Ondanks vijf jaar wanbeleid verloor het ANC slechts 2,8 procent van de stemmen. De DA heeft haar groei voornamelijk te danken aan mensen die voorheen op andere kleine partijen stemden. Ervan uitgaand dat de lokale ANC-raadsleden de komende vijf jaar bijna niet slechter kunnen presteren, betekent dat dat de partij haar absolute hegemonie nog heel lang zal behouden. Dat wil zeggen: totdat de interne strijd zo hevig wordt dat het ANC uiteenvalt. Pas dan kan de DA werkelijk toeslaan.