Frits Barend

Johan en Juliana

Wat moet je nog toevoegen aan alle woorden die zijn gewijd aan de dood van prinses Juliana? Mijn generatiegenoten Elsbeth Etty en Bertus Hendriks haalden herinneringen op aan liedjes die ze op Koninginnedag op het schoolplein moesten zingen. Op de Dongeschool in Amsterdam zongen wij nooit wat. En bij ons was het toch ook Koninginnedag. Zou hier de kiem liggen van onze verschillende levenslopen rond ons 25ste jaar?

Juliana stierf zaterdagmorgen om half zes. Stel, ze was twaalf uur eerder overleden. Dan hadden we als een gek moeten gaan bellen en overleggen en ons hele geplande programma van vrijdagavond rond de klok van half elf moeten omgooien. Dan hadden we Henkjan Smits, de voorzitter van de jury van Idols (een televisieprogramma, lieve lezers), René Froger (een zanger) en zijn vrouw Natasja (vanaf zondag spelend in de realitysoap Puur Froger) moeten uitleggen dat het kort na de dood van Juliana toch wel gek is om te praten over weggestemde jonge zangertjes of te acteren in een familiesoap. Maar hadden we ook de speciaal voor een optreden overgevlogen wereldster Nelly Furtado moeten afzeggen?

Het dilemma bleef ons bespaard, want Juliana stierf zaterdagmorgen. Toen Wim T. Schippers in 1980 eens een piepers schillende Juliana opvoerde, kreeg hij veel woede over zich heen. Spot niet met de Oranjes. Maar wie even door dacht, zag de beste typering die ooit van Juliana is getoond. Zondagmorgen vertelde een jeugdvriendin op de VPRO-radio dat Juliana altijd de kleren van haar vriendinnetjes wilde dragen. Maar dat mocht ze niet. Ach gossie, dacht ik, ze wilde zo graag een van allen zijn in plaats van wat ze was, primus inter pares. Ze riep bij velen het beeld op van de lieve oma. Het koningschap overkwam haar.

En daarom was het goed dat Johan Cruijff om commentaar werd gevraagd. Hij is de enige Nederlander die de echte primus is. Maar hij wil het net als Juliana eigenlijk niet zijn. Als je op stap bent met Cruijff of ergens met hem zit te eten is hij er eentje die niet in de gaten heeft dat Johan Cruijff er zit. Het leuke van Cruijff is dat hij zich niet realiseert dat hij Cruijff is. In die hele beeldvorming speelt zijn prach tige Danny overigens een niet onbelangrijke rol. Dus was het goed van de NOS dat de bekendste Nederlander tussen alle politici en deskundigen ook zijn me ning over Juliana mocht geven.

Wat hem was opgevallen? Dat Juliana, toen ze in 1974 het Nederlands elftal in de tuin ontving, de namen van alle spelers kende (kon). En ze was zo gewoon, ze informeerde echt hoe het met je was. Johan bedoelde dat hij zichzelf herkende in die vrouw die zijn moeder had kunnen zijn maar toevallig koningin was geworden.