DANS

Jongens, het is maar dans!

Dit voorjaar reist het Nederlands Dans Theater II (of NDT II, de jonge tak van het grote Nederlands Dans Theater) door het land met het programma True to II, een schitterende dansvoorstelling met bestaand werk van huischoreografen Paul Lightfoot en Sol León en een verrassende wereldpremière van de nog onbekende jonge Zweedse choreograaf Alexander Ekman. Voor het vaste NDT II-publiek is Ekman overigens geen echte onbekende. Hij danste een aantal jaren geleden zelf bij het Haagse gezelschap en deed daar ook zijn eerste ervaringen op als maker. Sinds de jonge twintiger in 2006 besloot zich volledig aan het makerschap te wijden, gaat het hem voor de wind. Zijn korte carrière voerde hem al langs een aantal grote dansgezelschappen en festivals, en met Cacti voor het NDT II mag hij nu zijn 23ste choreografie toevoegen aan zijn gestaag groeiende oeuvre.

Cacti is in meerdere opzichten een bijzonder werk. Ten eerste laat Ekman zien dat hij virtuoos en met veel gevoel voor humor kan choreograferen voor een grote groep dansers. Met evenveel gemak legt hij het ensemble het vuur aan de schenen met razendsnelle muziek van Haydn en Beethoven, ontbloot hij zijn dansers gedachtewereld in een subtiel duet en geeft hij met een absurdistisch tableau vivant een vette knipoog naar Dada. Aan ideeën dus geen gebrek.

Maar behalve dat de jonge Zweed de vorm beheerst heeft hij ook nog wat te vertellen. Tussen neus en lippen door is Cacti namelijk ook een subtiele kritiek op de strenge, elitaire en zichzelf met moeilijke tekst en obscure videoprojecties veel te serieus nemende postmoderne dans uit de jaren tachtig en negentig. Ekman neemt deze op de hak door zijn publiek in eerste instantie op het verkeerde been te zetten met juist zo'n gekunstelde tekst over rituelen en het belang van een multidisciplinaire aanpak in de kunsten. Vervolgens brengt hij een watervlugge, opzwepende choreografie zonder pretenties om ergens halverwege het stuk zijn eerdere bloedserieuze tekst helemaal leeg te prikken. Hiermee relativeert hij niet alleen zijn eigen werk, maar protesteert hij met jeugdig bravoure tegen de generatie op wier schouders gezeten Ekman vrolijk de toekomst in kijkt. ‘Jongens, het is maar dans!’ lijkt hij te willen zeggen.

In contrast met deze ontwapenende, frisse wind staat het betoverende Subject to Change (2003) van Paul Lightfoot en Sol León (Lightfoot León). Al meer dan twintig jaar maakt dit choreografenduo werk voor het Nederlands Dans Theater en Subject to Change behoort tot hun beste. Het stuk begint en eindigt in een donker niets, waartussen zich als in een droom een schitterend duet ontvouwt (trefzeker gedanst door Carolina Mancuso en César Faria Fernandes). Het satijngladde partnerwerk wordt af en toe verstoord door explosieve solo’s van vier mannelijke dansers (onder anderen de fenomenale Riley Watts), die de choreografie van een intrigerend scherp kantje voorzien.

Enig nadeel van dit ijzersterke begin van True to II is dat de rest van het programma, het ritmische miniatuur Shutters Shut (2003) en het lichtvoetige, soms bijna clowneske Skew-whiff (1996), beide van Lightfoot León, nog maar weinig aan de avond toe kunnen voegen. Maar ach, ook deze werken worden met zoveel scherpte, katachtige souplesse en muzikaal inzicht gedanst dat dat niets uitmaakt. True to II kon toch al niet meer stuk.

True to II door het Nederlands Dans Theater II met choreografieën van Alexander Ekman en Lightfoot León. Gezien in Den Haag op 25 februari. Tot 10 april in Nederlandse theaters; op 7 maart in Stadsschouwburg Amsterdam. www.ndt.nl