Jongleren met je eigen flauwekul

Tot 7 mei overal in het land. Inl: 020-6277555.
Volgens mijn ochtendblad kwamen vorige week reclamemakers bij elkaar op de thema-avond Van Brio-vader tot Chippendale. Over het imago van de Nieuwe Man. De seksuologe Goedele Liekens beweerde er dat de Nieuwe Man een blote, gezonde boter op gezonde boterhammen smerende stuntel is, die zijn tranen de vrije loop laat. Volgens VNU-manager Maarten Siffels ging het om ‘de ziel van een Jezus-figuur met een hoog Lulletje-Rozewatergehalte’ (Kurt Cobain). Publicist Harold Hamersma vond deze imago’s allemaal veel te saai. Hij kickt op een macho-pa die zijn kinderen trakteert ‘op een dagje onbeperkt pony-eten in Slagharen, en na afloop zonder incest naar bed’. Ik verslikte me in de koffie en stikte in het eitje. En dacht na over de voorstelling van de vorige avond, Risk, door de Friese mimespelers van Suver Nuver. Verreweg de onhandigste theatergebeurtenis die ik dit seizoen heb gezien.

Peer van den Berg, Dette Glashouwer en Henk Zwart hebben zich opnieuw aan elkaar overgeleverd. Geen oude variete-artiesten, geen gehandicapten, geen gekleurde medemensen als podiumkompaan - zoals in vorige programma’s. Suver Nuver doet het in Risk weer met elkaar. Het thema van de avond lijkt: wat kun je vandaag de dag nog aan elkaar kwijt, en hoe eerlijk ben je daarin? Het is hun handelsmerk geworden: jezelf in het theater niet gemakkelijk langs de zijlijn plaatsen, nee: erin staan, pokeren en jongleren met je eigen flauwekul. De omgeving van Risk lijkt die intimiteit niet echt op weg te helpen: kale houten vloer, steriele kraalgordijnen, ongemakkelijke stoeltjes, een waterautomaat en een cd-speler. Maar het is goed zo: niks leidt af, dit is een arena, een strijdperk. Links staat een rij papieren tassen. In de opening worden die nog even flink door elkaar gehusseld. Want in de tassen zitten opdrachten: kaartjes en attributen. De voorstelling als bij elkaar gewinkelde serie boodschappen. Toeval, maar geen willekeur. Want in elk van die tassen zit een stukje leven van de Suver-Nuverspelers. Een aangereikte tas betekent: je blootgeven. Peer, Dette en Henk spelen met doodsverachting in de ogen. Hier is geen ontsnappen mogelijk. Risk is in feite een groot risico.
Geen voorstelling zal hetzelfde zijn. Het is vooraf niet duidelijk waar Peer die prachtige stampdans doet, op een herhaald motief uit Stravinsky’s Sacre. Wanneer copuleert Henk met zijn stropdas? Waar zit dat prachtige kinderliedje? Dette maakt haar ogen diverse keren vochtig met bronwater, ze lijkt te huilen, ze neemt daarbij een mooie, gestileerde pose aan. Of de voorstelling ermee begint of eindigt - vraag het me niet. Ook weet ik niet waar op uw avond het moment valt waarop Dette haar twee Suver-Nuvermannen van het podium stuurt, en het publiek eventjes in vertrouwen neemt, met een prachtige monoloog over ‘ontvangen’, 'schuldgevoel’, en 'je wordt waar je bang voor bent’. En dan heb ik het nog niet over die dans die ze met z'n drieen doen, een choreografie over het hele podium, een afwisselend zacht en hard bewegen, dat pijn doet aan hart en ogen. Geen avond hetzelfde. Het zit allemaal in die rij papieren boodschappentassen.
Het is niet eenvoudig om in het theater nog uitspraken over de werkelijkheid te doen. De werkelijkheid passeert iedere uitspraak nog dezelfde avond, linksom of rechtsom, via film of televisie. Of via het ochtendblad, in het artikel over het reclame-imago van de Nieuwe Man. Suver Nuver heeft gekozen voor het almaar meer ontblotende gezelschapsspel, theatrale strippoker. Na iedere papieren boodschappentas gaat er een reepje mentaal gewapend beton finaal kapot. De spelers liegen dat ze gedrukt staan, ze confronteren zichzelf met zichzelf.
In hetzelfde ochtendblad waarin het imago van de Nieuwe Man werd besproken, vertelde een kop boven een (verder ongelezen gebleven) recensie dat Suver Nuver in meligheid haar publiek is vergeten. Een tekst uit de voorstelling flitste voorbij: 'Klagen is de toevlucht van mensen zonder zelfvertrouwen.’ Zal wel ironisch bedoeld zijn. Zeg uw ochtendblad op, en ga naar Suver Nuver!