‘juist de universiteit zou beter moeten weten’

Identificatienieuws naar: De Groene Amsterdammer, Postbus 353, 1000 AJ Amsterdam
Anne Marie Bos werkt bij de rechtenfaculteit van de Universiteit van Amsterdam en weigert daar een paspoortkopie in te leveren. Toen zij terugkwam van vakantie, bleek de universiteit zonder commentaar vanaf 1 juni zestig procent op haar salaris in te houden. Met een doorwrocht betoog verzoekt zij nu het College van Bestuur dit besluit te heroverwegen. Zij meent dat de universiteit als werkgever tekort is geschoten door haar principiele bezwaren te negeren.

Andere werkgevers hebben meer begrip voor weigeraars aan de dag gelegd en besloten voorlopig geen sanctie op te leggen. Een goede werkgever zou ook een voorziening kunnen treffen die de nadelige gevolgen voor zijn werknemer ondervangen, bijvoorbeeld een maandelijkse geldlening ter overbrugging.
Bos acht het automatische handelen van de universiteit bovendien beledigend en zorgwekkend. Waarschijnlijk meent haar werkgever dat er geen andere mogelijkheid is dan de wettelijke verplichting uit te voeren.
Maar de universiteit beschikt als geen andere maatschappelijke organisatie over de de kennis waardoor zij welke externe opdracht dan ook kritisch zou kunnen toetsen. Het Nederlandse rechtsstelsel bevat geen ‘wet is wet’-beginsel; in het recht is erkend dat er gronden kunnen zijn die wetsovertreding rechtvaardigen of verontschuldigen. Een werkgever zou een beroep kunnen doen op eigen bezwaren tegen de verplichting als pseudo-justitioneel orgaan sancties op te leggen. Het college zou zich ook kunnen beroepen op onderling strijdige wettelijke verplichtingen. Tegenover de identificatieplicht van de werknemer staan immers de verplichting tot goed werkgeverschap en verplichtingen op grond van de Wet op de Persoonsregistratie, waardoor de werkgever slechts persoonsgegevens mag verzamelen en bewaren die van direct belang zijn voor de uitoefening van de taken van de werkorganisatie.
Maar belangrijker zijn de principiele bezwaren die Anne Marie Bos aanvoert. Zij meent dat het belastingrecht wordt ingezet om een doelstelling te verwezenlijken die geenszins fiscaal van karakter is. Voor bestrijding van belasting- en premiefraude is immers al het sofinummer beschikbaar. Het gaat hier om iets anders: 'Invoering van een nieuw opsporingssysteem ten behoeve van het vreemdelingenbeleid.’ Bos weigert mee te werken aan 'een nieuwe administratieve tweedeling in de samenleving.’ De toch al minimale levensomstandigheden van illegalen verslechteren door deze wet zodanig dat gewoon sociaal functioneren onmogelijk wordt. Illegalen worden op immorele wijze tot middel gemaakt om anderen van illegale immigratie te weerhouden.
Het wachten is op een antwoord van het College van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam.