Kaart van Nederlandse schrijvershuizen

In navolging van het Britse weekblad The Times Literary Supplement, dat begin juli 2018 een interactieve kaart publiceerde met Britse schrijvershuizen, komt De Groene Amsterdammer met een eigen, Nederlandse variant. Die door Nederlandse literatuurliefhebbers kan worden aangevuld.

Op de kaart staan veel huizen die geen museale status hebben, maar wel een duidelijke literaire betekenis. Zoals het huis in Utrecht waar Gerrit Achterberg in 1937 zijn hospita doodschoot. Of het Eindhovense Sint-Joseph Ziekenhuis (nu Máxima Medisch Centrum), waar Anton Coolen – na zijn mysterieuze val uit een rijdende trein, overleed.

Bovenstaande kaart biedt een eerste aanzet tot een overzicht van Nederlandse schrijvershuizen en literaire locaties. De Groene staat open voor aanvullingen. Mail de auteursnaam, de locatie en vijftig woorden naar nieuwenhuis@groene.nl.

Schrijvershuizen mét museale status staan ook op de kaart. Van het Multatuli Museum in Amsterdam tot het Haagse Louis Couperus Museum. Deze musea lijden een ‘kwijnend bestaan’, stelde Aad Meinderts, directeur van het Literatuurmuseum, recent in De Groene. Een gevolg van een bezuinigingsgolf uit 2012.

Marita Mathijsen, emeritus hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde, mist in Nederland betrokkenheid bij literatuurmusea en literaire locaties. In NRC schrijft ze: ‘Het aantal plaquettes neemt wel langzaam maar zeker toe, maar steeds is dat het gevolg van particulier initiatief. Er is geen instantie die zich hierom bekommert, zoals English Heritage in Engeland. Er zijn slechts een stuk of twaalf schrijvershuizen die toegankelijk zijn.’

In De Groene stelde ze eerder: ‘In Zwitserland en Frankrijk zijn op vrij korte afstand van elkaar wel vijf Rousseau-musea. Zelfs een hotelkamer waar hij vier maanden heeft gelogeerd, is helemaal bewaard en wordt beheerd door vrijwilligers.’ Die geest van behouden is volgens Mathijsen in Nederland te weinig aanwezig: ‘Wij zijn het land met de handelsgeest, twee benen op de grond. Het mag allemaal niets kosten. Wij geven weinig om uiterlijk vertoon.’


De kaart is samengesteld door Marita Mathijsen, Aad Meinderts, Klaartje Groot, Peter van Zonneveld, Marja Pruis en Roderick Nieuwenhuis. Tekst m.m.v. Moyra Koops.


De kaart met Britse schrijvershuizen, The TLS Map of Writers’ Homes, is hier te bekijken. Ook deze kaart is interactief. Huizen van overleden Britse auteurs (50 woorden) kunnen gemaild worden naar: writershomes@the-tls.co.uk