MP Leest

Kan het zo simpel zijn?

Marja Pruis leest… altijd meer dan ze kan of wil bespreken. Hier doet ze verslag van haar bevindingen en overwegingen bij de boeken die ze leest. Deze week: een liefdesroman van Sylvia Brownrigg waarin onmiddellijk een melancholiek fondantlaagje over de zinnen wordt gelegd.

Ik las dit omdat ik in een opwelling van deze schrijfster een ander boek, net uit, had gekocht voor een vriendin, en toen ook maar voor mezelf - het zag er heel mooi uit, dat hielp, maar ook was ik getriggerd door de naam van de schrijfster aan wie ik een goeie herinnering had. Maarrr…. Toen kwam ik erachter dat dat nieuwe boek een soort sequel was, en toen (en toen en toen en toen) heb ik dat eerste boek ook nog maar gekocht, om éérst te lezen, brave systematische lezer als ik ben.

Pages for You heet het (het nieuwe boek heet Pages for Her), het verscheen oorspronkelijk in 2001, en het ziet er in mijn pocketuitgave suikerzoet uit, pastelkleurig met een soft focus foto van een mijmerend blond meisje in ligstand, best gruwelijk eigenlijk.

For a Friend’ staat er voorin, een nogal omineus motto voor een verhaal dat zich in eerste instantie nogal rechttoe rechtaan lijkt te ontwikkelen als een boy meets girl-verhaal, zij het dat dit een girl meets girl-verhaal is, om preciezer te zijn girl falls in love with her female teacher-verhaal. Er is een duidelijk begin, midden, einde; het einde wordt al aangekondigd in de proloog: ‘What would happen if I wrote some pages for you? Each day a page, to show you that I’m finding a story, the story of how we might have been together, once. Of how we could be.

Ik hou daar eerlijk gezegd erg van, het melancholieke fondantlaagje dat onmiddellijk over de zinnen wordt gelegd, iets heeft niet zo mogen zijn en hoe erg is dat. ‘We will never be together. Sweetheart. I am too briddle, hidden, and snappish, and you are too married. You are altogether too married.’ Smullen. De verteller stelt in haar proloog ook alle door haar getrouwde liefdesobject versmade heerlijkheden in het vooruitzicht, ze zal ze oproepen in wat komen gaat: ‘Now, here are your pages.

Zeventien is Flannery Jansen als ze ver van huis gaat studeren, het is herfst, nooit eerder heeft ze zoveel tinten rood en groen en goud gezien, maar het diepste groen ziet ze weerspiegeld in de ogen van roodharige Anne Arden, een vrouw die eerst aan haar verschijnt in een diner, rokend, koffiedrinkend, en met wie ze opnieuw wordt geconfronteerd als zij haar docent Intro to Criticism blijkt te zijn. Flannery is volkomen bleu, heeft geen enkel idee van haar seksuele zelf, maar weet wel dat ze nog maar één verlangen in haar leven heeft: Anne kussen.

Het vreemde van Pages for You is dat het deels nogal wat weg heeft van een boeketreeksroman. De verwarring die Flannery voelt, het geaarzel tussen toenadering en wegrennen, de manier waarop Anne zich de adoratie laat aanleunen, en dan de versmelting. Brownrigg neemt de tijd om het geluk van Flannery en Anne te beschrijven, en dat doet ze mooi, zorgvuldig, ‘You see, it didn’t have to be in the dark, after all. It could start in the light.’, maar ik merkte zelf ook een beetje ongeduldig te worden van alle harmonie. ‘They spent hours, or maybe it was days, in and out of each other’s grasps and embraces.’ Ze gaan samen naar New York, waar ze zich vrij voelen om zich helemaal aan elkaar uit te leveren. Wat het verhaal doet uitstijgen boven het gemiddelde liefdesverhaal is hun gedeelde literaire belangstelling, hun academische achtergrond en dat ze elkaar onderwijzen in hun favoriete poëzie en schrijvers.

Geluk en literatuur, het is altijd een lastige kwestie. Wat Pages for You ondanks die zweem van zoetheid een sterke literaire roman maakt, is allereerst de vormvastheid. De verteller doet haar belofte in de proloog gestand: de hele roman bestaat uit korte paginagrote sequenties (in druk meestal anderhalve pagina), wat een grote dynamiek met zich mee brengt, en ook veel wit, oftewel poëtische ruimte. Daarnaast blijkt Brownrigg al dit geluk nodig te hebben om de eerste barstjes des te harder aan te kunnen laten komen: de jazzmuziek waarop Anne in haar eentje danst, de dingen die ze overduidelijk niét vertelt, en dat ze met Flannery niet naar Parijs wil.

Brownrigg kent de clichés, spreekt ze uit en speelt ermee. ‘Could it be that simple? Was that how these things ended? Did you just walk away, leave the room, pack your bag, and thake the plane back to the city you had come from?’ En tot slot, het belangrijkst, is dit ook waar de vertelster op uit was: aan degene die haar uiteindelijk versmaadt laten zien dat die ander gelijk had toen ze afscheid namen. Op een dag zou ze uitgroeien tot haar muze, en zou ze deze bladzijden voor haar schrijven.

Nu óp naar Pages for Her, dat er dus prachtig uit ziet - heel intellectueel verantwoord - en dat belooft deze vrouwen zestien jaar later weer op te pikken. Hoe heerlijk is alleen dat al. To be continued.