Omdat ik een serieuze onderzoeksjournalist ben, bekeek ik de videoclip van Blurred Lines. En daarna bekeek ik ’m nog een paar keer.

Het nummer staat op naam van Robin Thicke, rapper T.I. en producer Pharrell Williams, ze zitten ook in de videoclip, maar dat kan je ontgaan – want tja: de meisjes.

De videoclip van regisseur Diane Martel kwam op 20 maart 2013 online, en 28 maart verscheen de ongecensureerde versie. Ticke en co dansen wat, zingen de broeierige tekst (‘What do they make dreams for/ When you got them jeans on?’), de hashtag #THICKE verscheen steeds in beeld, want blijkbaar waren hashtags toen nieuw en hip. Maar de video behoorde toe aan de meisjes. Het was hun domein. Drie vrouwen: Emily Ratajkowski, Elle Evans en Jessi M’Bengue. In de ene versie van de clip droegen ze nog ondergoed, in de andere was daar blijkbaar geen budget voor.

28 maart was mijn verjaardag trouwens, fun fact, Diane Martel moet dat hebben aangevoeld. Een recensente in The New York Times schreef eerder deze maand nog dat de videoclip zo gedateerd is dat het bijna een daguerreotype uit de Burgeroorlog zou kunnen zijn, maar dat was niet mijn eerste reactie, toen. Ik stond perplex. Ik dacht vooral: wat stoer, wat onaantastbaar. De meisjes dansten, wat klunzig, ironisch, ze rolden hun ogen naar de veel te serieuze oudere mannen in pakken. Hun naakt voelde niet eens seksueel, eerder volkomen ontspannen, autonoom. Ze leken superieur aan de mannenfantasie die ze uitbeeldden. Alsof ze zeiden: ja, wij zijn naakt, nou en, get a life, doe niet zo preuts.

Misschien herinner ik het me ook zo omdat Emily Ratajkowski die lijn heeft doorgetrokken. Ze is uitgegroeid tot een van de meest gevraagde modellen ter wereld, eentje die met een bikinifoto een miljoen likes in een uur haalt maar daar dan wel een uitgesproken activistische boodschap bij plaatst. Ze promootte Bernie. Ze draait mee in een industrie die een schoonheidsmythe verkoopt, maar spreekt zich continu uit dat haar uiterlijk haar bezit is, dat haar lichaam haar kapitaal is, waar zij de regels voor stelt. Het idee: de modewereld gebruikt mij niet, ik gebruik hen.

‘I know you want it, I know you want it’, blijft Robin Thicke maar in haar oor zingen.

Altijd raar om multimiljonairs over brood op de plank te horen

Heel makkelijk om nu alles aan Blurred Lines fout te vinden. Nu kun je vinden dat het gratuit naakt is, maar in 2013 werd de video genomineerd voor alle mogelijke prijzen. Nu kun je zeggen dat dat opdringerige ‘I know you want it’ de letterlijke woorden van ‘rape culture’ zijn, maar in 2013 stond het nummer over de hele wereld op nummer één in de hitlijsten. Toen het nummer door de erven Marvin Gaye werd aangeklaagd vanwege copyrights ondertekenden honderden popsterren een open brief om het nummer te steunen (het plagiaat zou om twee of drie noten gaan).

Deze week verscheen een essayboek van Emily Ratajkowski, My Body– in het Nederlands uitgebracht als Mijn lijf (Fontaine Uitgevers). Het is niet altijd makkelijk om iemand die zo succesvol is te horen klagen. Bijvoorbeeld wanneer ze schrijft dat ze weliswaar schaamteloos commerciële producten promoot op sociale media, tijdens een volledig betaalde vakantie op een door Qatarese miljardairs gebouwd tropisch resort, maar ‘er moet toch brood op de plank’. Altijd raar om multimiljonairs over brood op de plank te horen. Of wanneer ze actrice Halle Berry citeert: ‘Mijn looks hebben me geen enkel leed bespaard.’ Echt niet? Zou het esthetisch kapitaal van Ratajkowski haar het leven soms niet net iets makkelijker hebben gemaakt dan de vrouw met een iets gemiddelder kapitaal?

Zoals Liberace zei: _‘I cried all the way to the bank.’

De vraagt die ze (niet hardop) stelt in veel van de – toch interessante – essays is vooral: wie heeft de macht? Dat is ook de inzet van haar stuk over _Blurred Lines. Al jaren werd haar naar die clip gevraagd, en dan zei ze dat het een opdracht was die ze voor het geld deed, dat ze blij was dat het nummer zo’n hit was omdat het haar grote doorbraak betekende. Nu memoreert ze nog iets anders: de opnamen begonnen als een feest – vrolijk, lachen, dansen, een paar drankjes. Ze was bloot, maar voelde zich niet zo. Totdat Thicke haar borsten greep. Ze schrok, de opnamen werden stilgelegd, Thicke mompelde sorry en de opnamen gingen weer verder, sfeer verpest.

Tot dat moment voelde ze zich onaantastbaar, sterk, nu voelde ze zich voor het eerst die dag naakt. Met dat ene gebaar had Thicke iedereen op de set eraan herinnerd wie het voor het zeggen had: niet de stoere meisjes, maar hij. Slotzin: ‘Ik was maar een ingehuurde mannequin.’

Punt is natuurlijk dat dit niet de echte slotzin is, buiten het boek gaat het verhaal verder. Namelijk. Emily Ratajkowski is sindsdien een wereldberoemd model en activist geworden, nu met een essayboek. Thicke heeft steeds weer een lagere wal gevonden om aan te spoelen, is nu een beetje een zielig figuur. Wie heeft de macht? Toen Thicke. Nu zij.