Kapitaalkrachtige illegalen

Mexico Stad - Opmerkelijke cijfers van het Mexicaanse Nationaal Instituut voor Migratie: de grootste groep illegale migranten in Mexico bestaat niet uit Guatemalteken of Haïtiaanse vluchtelingen, maar uit… Amerikanen. Dat zeventig procent van de legaal in het land verblijvende buitenlanders van north of the border komt was al bekend. Maar illegaal? Wat blijkt: honderdduizenden noorderburen komen op bezoek en hebben het zo naar hun zin dat ze gewoon blijven hangen. De Mexicaanse wet is daar mede debet aan: wie geen verblijfsvergunning heeft, wordt op papier niet opgepakt of gedeporteerd, maar krijgt hoogstens een boete. Daar heeft Mexico ook het nodige voordeel van: de meeste Amerikaanse illegalen hebben meer geld dan de gemiddelde Mexicaan zelf.
Wanneer het niet om kapitaalkrachtige Amerikaanse illegalen gaat, is de praktijk plots een stuk weerbarstiger. Jaarlijks wagen vele tienduizenden Hondurezen, Guatemalteken en Salvadoranen zich aan de lange mars naar de Verenigde Staten. Het is een gevaarlijke route; eenmaal over de grens tussen Guatemala en de zuidelijke deelstaat Chiapas wachten hen corrupte politieagenten en criminele bendes, voor wie de migranten een goudmijn vormen. Zonder bescherming worden ze gemakkelijk ontvoerd en gedwongen hun reeds in de VS wonende familie om losgeld te vragen. Marteling, verkrachting en moord komen vaak voor, ook door corrupte Mexicaanse autoriteiten. En een opgepakte Centraal-Amerikaan wordt overigens wél zonder pardon gedeporteerd.
Daarbij komt discriminatie veelvuldig voor en zien de Mexicanen hun eigen zuiderburen liever komen dan gaan. Zo ver gaat de afkeer van met name Guatemalteken zelfs dat de deelstaatregering van Chiapas onlangs besloot een muur te gaan bouwen bij de Guatemalteekse grens.
Klinkt bekend? Diezelfde Mexicanen zijn nog steeds woedend over de muur die de regering van George W. Bush liet bouwen om de migratie van met name Mexicanen naar de VS tegen te houden. Ook de migratiewet SB 1070 in Arizona leidde eerder dit jaar tot ontstemde reacties. De wet zou politieagenten in de staat het recht geven iedereen te arresteren van wie ze ‘redelijkerwijs’ vermoeden dat hij of zij illegaal in het land verblijft. Racial profiling, volgens de Mexicanen, en daarmee een grove schending van de mensenrechten.
Hoe correct dat ook moge zijn, de Centraal-Amerikanen in Mexico hebben het moeilijker dan de Mexicanen in de Verenigde Staten. Bij het ernstigste incident van de afgelopen maanden werden 72 indocumentados, vooral uit Centraal-Amerika, op gruwelijke wijze afgeslacht in de Noord-Mexicaanse deelstaat Tamaulipas. Maar minder opvallende wreedheden vinden vrijwel elke dag plaats. Dergelijke moorden worden niet of nauwelijks onderzocht, laat staan opgelost.
In de Verenigde Staten zijn de Mexicanen als grootste groep illegale migranten de paria’s van de samenleving. Toch waren de Amerikanen verontwaardigd toen de zuiderburen woest reageerden op Arizona’s SB 1070: Mexico moet eerst maar eens naar zichzelf kijken. Wat dat aangaat doet de zuiderbuur het in één opzicht beter: wie hier tot de grootste groep illegalen behoort, heeft het goed.