Anne Neuteboom in de solo voorstelling, Effe niet met je mening © Annemieke van der Togt

Het theater is volgens Anne Neuteboom de laatste plek waar je geen mening hoeft te hebben. Een veilige plek, waar je je uitspraken kunt nuanceren en van context kunt voorzien. Dat is op sociale media anders, want daar worden woorden al snel uit hun verband gerukt. Hoewel Neuteboom vindt dat we veel te snel ons oordeel klaar hebben, verkondigt ze in Effe niet met je mening zelf óók voortdurend scherpe meningen. Deze spanning vormt een mooi uitgangspunt voor Neutebooms vierde cabaretvoorstelling – het genre bij uitstek voor de ongezouten mening – waarmee ze bovendien een gelaagde theaterpersoonlijkheid creëert.

Effe niet met je mening is een vlotte montage van conferences. Door de losse structuur krijgt Neuteboom volop de ruimte om meningen te spuien, en op die momenten is ze het grappigst. Bijvoorbeeld wanneer ze boomers de maat neemt die in musea alle kunst op de foto willen zetten, zo treffend getypeerd dat ook het aanwezige boomerpubliek er hard om moet lachen. Ze maakt soepel contact met het publiek, onderuitgezakt op een van de vier zitzakken die haar decor vormen.

Maar de spanning tussen kwetsbaarheid en stelligheid – een terugkerend thema in Neutebooms werk – wordt onvoldoende overtuigend uitgewerkt. ‘Als je gelijk hebt, heb je tegelijkertijd ook ongelijk’, zo luidt de nogal relativistische kernzin van de voorstelling, waarmee ze haar aanklacht tegen de overhaaste mening kracht probeert bij te zetten. Neuteboom illustreert dit punt met een conference over een oudere dame die haar een kapotte wasmachine in de maag splitst. Dit verhaal voelt te bedacht, net zoals het vermanende zinnetje waarmee Neuteboom zichzelf telkens tot de orde roept (‘Nou effe niet met je mening!’). De theatrale vorm zit haar kwetsbaarheid en geloofwaardigheid in de weg.

Het lijkt daarbij of Neuteboom en haar regisseur Hanneke Braam geprobeerd hebben om materiaal uit twee voorstellingen terug te brengen tot één avondvullend programma. Neutebooms vorige voorstelling Hit me baby one more time, die beloofde te gaan over haar periode in een antikraakwoning, ging nooit in première vanwege de coronamaatregelen. Haar belevenissen in het antikraakcircuit vormen nu opnieuw het uitgangspunt.

Het bizarre maar waargebeurde verhaal over de voormalige psychiatrische inrichting in Den Dolder, waar Neuteboom terechtkwam na het verbreken van haar relatie, gaat eigenlijk over de kwetsbare positie van millennials op de woningmarkt. ‘Natúúrlijk is een huis een legitieme reden om in een slechte relatie te blijven!’ hadden vriendinnen van haar leeftijd gezegd. De impact van deze opmerking – grappig, want waar – is echter gering, want voor ze goed en wel tot je doordringt, is Neuteboom alweer begonnen aan een volgende grappige anekdote. Ook andere maatschappelijke thema’s, zoals het meningencircus op sociale media, worden alleen even aangestipt. Neuteboom heeft, kortom, te veel meningen voor één avondvullende voorstelling.

Anne Neuteboom, Effe niet met je mening, tournee t/m 29 april. Gezien: 28 oktober, Kantine Walhalla