Karzai doet mee op 9 juni

Zullen president Karzai en de Taliban nog meedoen in de Nederlandse verkiezingsstrijd? Als het aan GroenLinks en D66 ligt wel. Aan het einde van deze zomer zullen alle Nederlandse troepen Afghanistan hebben verlaten, maar deze twee partijen willen dat er een politiemissie van een man of vijftig wordt uitgezonden om Afghaanse veiligheidstroepen op te leiden. Deze opleiders moeten worden beschermd tegen de opstandelingen die daarna door de Afghaanse agenten zullen worden gearresteerd, en om dat mogelijk te maken zijn er weer Nederlandse soldaten nodig. Hoeveel dat er zullen zijn weten we nog niet, maar het zou goed zijn als dat nog vóór de verkiezingen bekend zou worden. De PvdA, de PVV en het CDA zijn tegen het voorstel. De initiatiefnemers verklaren dat ‘we de Afghanen niet in de steek kunnen laten’.
Na het besluit om onze troepen definitief terug te trekken was Afghanistan vrijwel uit de Nederlandse media en zeker uit het verkiezingsdebat verdwenen. Komt het nu weer een beetje terug? Het voorstel van D66 en GroenLinks volgt het nieuwste denken over dit wereldprobleem. Een poosje geleden heeft president Obama verklaard dat de Amerikanen in 2011 hoe dan ook een begin zullen maken met de militaire ontruiming. Daarna zal de aandacht zoveel mogelijk worden verlegd naar het civiele werk: ontwikkelingshulp, wederopbouw, datgene waarmee de Nederlanders zich als lead nation in Uruzgan wilden bezighouden. Op een conferentie van de Navo in Tallinn, Letland, hebben de ministers van Buitenlandse Zaken vorige week afgesproken dat een gefaseerd terugtrekken van de gevechtstroepen gepaard zal gaan met een overdracht van de verantwoordelijkheden aan de Afghanen. Hoe dat in zijn werk zou moeten gaan werd nog niet duidelijk.
Maar, zei secretaris-generaal Anders Rasmussen, 'het wordt geen run op de uitgang. De Afghaanse soldaten blijven ons nodig hebben. Het wordt een proces in gradaties.’ Daar bleef het bij. Volgens de International Herald Tribune heeft de Navo behoefte aan 450 man voor de opleiding van de politie. Tel daarbij op de soldaten die de opleiders moeten beschermen en je hebt alweer een legertje. Misschien komt het ook daardoor dat onder de leden van de Navo de animo om aan deze opdracht deel te nemen verder vermindert. Maar zoals dat bij de nu bijna negen jaar durende oorlog hoort, onze leiders voorspellen dat het einde in zicht is. Het glas is eerder half vol dan half leeg, zei minister Clinton.
Zoals altijd is het de vraag in welke grotere context we de mogelijke Nederlandse deelneming moeten zien. Want hoe vooruitstrevend we ook mogen zijn, hoe dapper en begaan met het lot van het Afghaanse volk, we blijven niet meer dan een radertje in de grote machine. Het laatste nieuws is dat de Amerikanen sinds een paar weken bezig zijn aan een grote militaire operatie in Kandahar, de grootste stad in het zuiden. Deze onderneming wordt beschouwd als een lakmoestest voor Obama’s nieuwe strategie. Twee maanden geleden is er een dergelijke operatie uitgevoerd om Marja, relatief een groot dorp, te veroveren en te zuiveren. In het begin zag het er goed uit. Marja leek op de Taliban veroverd, maar nu is de vijand terug. Na de vaststaande overwinning is de uitkomst weer onzeker. De slag om Kandahar, nu in het vooruitzicht, wordt beschouwd als die waar de oorlog mee zal worden beslist. Voor de hoeveelste keer?
Er is nóg een probleem. Dat is president Karzai zelf. Een paar weken geleden, toen hij ruzie had met collega Obama, heeft hij gedreigd zich bij de Taliban te voegen. Hij zag bijtijds in dat dit onverstandig zou zijn. Maar dit staatshoofd blijft in deze hoedanigheid een groot probleem. Hoe diep is hij verwikkeld in welke corruptie? Van welk belang zijn de betrekkingen met zijn broer die een voormalig krijgsheer is, als je in dit beroep tenminste voormalig kunt worden? Internationale instanties als de Wereldbank, het IMF en de Aziatische Ontwikkelingsbank bemoeien zich intensief met Afghanistan, zonder dat deze honderden experts er tot dusver in geslaagd zijn het begin van een oplossing voor de chaos van problemen te vinden.
En dan komt Den Haag. De Nederlandse militairen hebben alles geprobeerd om er in Uruzgan het beste van te maken - ten koste van 23 gesneuvelden. Het is moeilijk een schatting te maken van wat de expeditie ons tot nu toe heeft gekost. Tegen de twee miljard? In Afghanistan zijn de chaos en de corruptie gebleven en de Taliban zijn niet verslagen, maar hergroeperen zich voor de zoveelste keer om een nieuw voorjaarsoffensief te beginnen. In deze nieuwe fase van de uitzichtloze strijd komen twee progressieve partijen met het voorstel een paar honderd Nederlanders de woestijn in te sturen om politieagenten op te leiden. En onverwacht krijgen ze via een interview in De Telegraaf gezelschap van Eimert van Middelkoop. Met alle respect, in dit stadium van de oorlog, met opnieuw veranderende strategieën en een plaatselijk staatshoofd dat gevraagd wordt zich weer te reclasseren, is Afghanistan geen serieus onderwerp voor de Nederlandse verkiezingsstrijd.