Keniaanse vrouwen delen klappen uit

_Nairobi _– De Keniaanse stad Nyeri, midden in ‘Kikuyu-land’, wordt sinds een paar maanden opgeschrikt door opvallende incidenten: vrouwen slaan hun echtgenoten in elkaar omdat ze hun overmatig drankgebruik beu zijn.

De losse handjes van de dames uit Nyeri zijn – volgens een stereotype dat teruggrijpt op een eeuwenoude mythe van een wrede Kikuyu-­heerseres – een typische eigenschap van Kikuyu-vrouwen. Presidentsvrouw Lucy Kibaki, zelf prominent Kikuyu, doet al jarenlang haar best dit vooroordeel te voeden. ‘Onze eigen soapie’ noemen Kenianen haar liefkozend, niet bepaald in lijn met haar gedrag. Verscheidene mensen kregen al rake klappen van Kibaki, zoals de overheidsdienaar die haar abusievelijk aansprak met de naam van de minnares van haar man.

De publieke commotie over de geweld­dadige echtgenotes draait vooral om de morele vraag of vrouwen het recht hebben mannen te slaan. Veel minder gaat het over het onderliggende probleem: het alcoholisme dat in Kenia een hoofdpijndossier dreigt te worden. Johnny Walker is niet exclusief meer. Voor slechts tien dollar koopt de groeiende groep rijke Kenianen een fles Red Label in de supermarkt. Het arme deel van de bevolking houdt het bij traditionele, illegaal gestookte drank. Goedkoop, makkelijk verkrijgbaar en vaak gebrouwen met een speciale ‘tic’, te weten methanol.

In de Central Province waarvan Nyeri de hoofdstad is, blijkt drankmisbruik onder mannen jonger dan 35 aan de orde van de dag. Ze verlaten vroegtijdig hun school en de werkloosheid onder hen is torenhoog. Wie niet verdrinkt in zijn eigen verdriet doet dat in een fles lokaal gebrouwen chang’aa of een andere dubieuze alcoholische versnapering. Vóór de lunch, zo blijkt uit recent onderzoek, is menige man al ladderzat. Wie pech heeft, wordt blind of sterft.

Het proactieve optreden van de Nyeri-dames lijkt deels een gevolg te zijn van het ‘girls-effect’. Ontelbare organisaties en beleidsmakers hebben de afgelopen decennia extra aandacht geschonken aan de ontwikkeling van meisjes in Kenia, want onderwijs voor meisjes staat gelijk aan vooruitgang op menig ander terrein. Het bevordert soms ook een achterstand van de jongens.

Vanwege het wijdverbreide alcoholgebruik riep een verontrust parlementslid onlangs op tot een wetswijziging: drie dagen voor aanvang van de verkiezingen in maart 2013 zou er op publieke plekken geen alcohol meer geschonken mogen worden, zodat de gang naar de stembus in ieder geval sober gebeurt. Uitzondering in het wetsvoorstel zijn de internationale toeristen­hotels waar vele politici de uitslagen zullen volgen.