Max Pam

Kennis & macht

Op zoek naar iets anders bracht ik een bezoekje aan de website van de Raad voor de Journalistiek (www.rvdj.nl). Van een tijdje geleden wist ik dat er met een zaak was gedreigd. Maar dat die ook in behandeling zou worden genomen, had ik nooit gedacht. Iemand zal het hem anno 2001 toch wel uit zijn hoofd praten, dacht ik nog. Een mens doet er voor zijn welzijn verstandig aan met zijn eigen falen niet al te zeer te koop te lopen. Maar nee, het stond er echt: de behandeling van de klacht van prof. H.M. Buck tegen het dagblad Het Parool.

Weet u nog wie prof. H.M. Buck is?

Hij is vast geen familie van Pearl S. Buck, de schrijfster die in 1938 de Nobelprijs kreeg. Toch moet ook Buck in zijn korte gloriedagen even hebben gehoopt dat ook hem de Nobelprijs zou worden overhandigd. Buck is namelijk de professor uit Eindhoven die in 1990 een stof ontwikkelde waarmee men het aidsvirus onschadelijk zou maken. Destijds kwam het NOS-Journaal met een door Buck ingestoken primeur dat het blad Science een baanbrekend artikel over fosfaat gemethyleerd dna had geaccepteerd. Het geheim van aids was opgelost. In de toekomst konden wij weer neuken zonder kapotje. Later bleek Buck met vervuilde grondstoffen te hebben gewerkt en moest alles worden gerectificeerd. Een grotere blamage kon de Nederlandse wetenschap nauwelijks treffen.

Dus waar had Buck dan nog over te klagen?

U gelooft het misschien niet, maar Buck beklaagde zich erover dat Het Parool — toch geen blad dat veel in Eindhoven wordt gelezen — hem in 1990 had omschreven als «een Ceausescu, compleet met zijn eigen Securitate». In 1990? Ja, precies. Buck maakt zich nog altijd boos over een opmerking van meer dan tien jaar geleden. En dan was het nog niet eens een kwalificatie van de krant zelf. De journalist P. Vermij had het opgetekend uit de mond van een van Bucks eigen medewerkers, ene ir. P. Quadflieg, die bij Buck zelf zou promoveren. En om het helemaal sneu te maken: die journalist Vermij werkt al lang niet meer bij Het Parool, dus wat moet je? Wel had Vermij in het verweer laten weten dat hij destijds nog heeft geprobeerd Buck voor commentaar te bereiken, maar dat het niet lukte contact te leggen omdat de professor ondergedoken zat.

Wat mij interesseert is niet het werk van professor H.M. Buck, maar zijn hoofd. Wat gaat daarin om? Waarom na tien jaar opeens eigen wonden openrijten voor een zaak die iedereen bijna vergeten was? Welke dwangneurosen spelen zich daarin af? Prachtig materiaal voor research. Professor, schenk uw hoofd aan de wetenschap voor een onderzoek naar de vraag waarom mensen zichzelf belachelijk willen maken. O ja, en dan vergeet ik nog te vertellen hoe de Raad voor de Journalistiek ten slotte over de zaak oordeelde. Die vond alle klachten van Buck ongegrond.