Kiev wordt Kyiv

Kiev – Vraag: heet de Oekraïense hoofdstad Kiev of Kyiv? Beide antwoorden zijn juist. Kiev is de Russische naam, Kyiv de Oekraïense. Maar door de eeuwenlange overheersing van Oekraïne door het Russische Rijk en de Sovjet-Unie staat de stad bijna overal ter wereld bekend als Kiev.

Nu probeert het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken dat te veranderen met een online-campagne. Onder de noemer #KyivNotKiev spreekt het ministerie westerse media aan op hun spelling van de naam en roept Oekraïense burgers op hetzelfde te doen. De campagne richt zich hoofdzakelijk op Angelsaksische media als de bbc, The New York Times en persagentschap Reuters.

Terecht of niet? Dat ligt eraan. Enerzijds zijn plaatsnamen historisch bepaald en wijken ze wel vaker af van de lokale benaming. Zo noemen wij Paris op z’n Nederlands Parijs en Firenze op z’n Frans Florence. Niets mis mee.

Maar je kunt ook zeggen dat Oekraïne een proces van dekolonisatie doormaakt en dat de kwestie-Kiev/Kyiv thuis hoort in het rijtje Bombay/Mumbai, Peking/Beijing en Birma/Myanmar – naamsveranderingen die in de afgelopen decennia op aandringen van de respectievelijke regeringen wereldwijd geaccepteerd zijn geraakt (al geeft de Taalunie de voorkeur aan Peking).

In datzelfde rijtje passen ook een aantal andere Russische toponiemen in de voormalige Sovjet-Unie, die al dan niet aangepast zijn. Wit-Rusland zou eigenlijk beter Belarus genoemd kunnen worden, wat in de Angelsaksische wereld al de norm is. Hetzelfde geldt voor Kirgizië/Kyrgyzstan en Moldavië/Moldova. En vergeet niet dat we ooit de Oekraïne zeiden, voordat het land onafhankelijk werd.

Precedenten genoeg dus, maar toch zal Kyiv niet zo één-twee-drie ingeburgerd raken. In een informatie-economie waarin googlebaarheid alles is zullen redacties niet snel geneigd zijn de overstap te wagen. Ik moet ook denken aan een Oekraïense kennis die een Engelstalig PhD-onderzoek doet naar stedenbouw in de hoofdstad. Eerst schreef ze netjes Kyiv, totdat ze zich realiseerde dat haar publicaties op die manier veel minder snel opgemerkt zouden worden door collega’s.

Toch vermoed ik dat Kyiv het uiteindelijk zal winnen. De Oekraïense spelling werd in 2012 overgenomen door de Verenigde Naties en de meeste buitenlandse ambassades zijn al overgestapt. Of #KyivNotKiev een zetje in die richting zal geven moet nog blijken. De bbc lijkt in ieder geval al om, daar heette de Oekraïense hoofdstad afgelopen weekend ineens Kyiv. Gezegd moet overigens dat de Oekraïners zelf met twee maten meten wat plaatsnamen betreft – Beijing heet bij hen als vanouds Pekin.

Help ons groene.nl te vernieuwen.

Doe mee aan onze enquête

Het invullen neemt zo’n 5 minuten in beslag. U kunt niets winnen, maar wij zijn u zeer erkentelijk als u meedoet aan de enquête.