Kinderen online

Geef nooit je wachtwoord aan ‘vrienden’ die je tijdens een online spelletje hebt leren kennen. Geef nooit je 06-nummer op msn. Zet geen compromitterende foto’s online, realiseer je de openbaarheid van het internet. Plaats geen berichten op fora onder je eigen naam. Voeg geen mensen die je niet kent toe als vriend op Hyves.
De waslijst aan tips van het bureau mijnkindonline.nl is lang, want de gevaren voor kinderen op het internet worden - zeker door belangenorganisaties - groot geacht. Nu is dat niet helemaal onterecht. Want hoewel het risico van sexual predators soms overdreven lijkt, is er wel een discrepantie tussen het gebruik van internet en het besef bij kinderen van de mogelijke gevaren. Dat bleek weer eens uit een onderzoek van de Europese Commissie naar het gebruik van sociale netwerksites als Hyves en Facebook. Nederlandse kinderen blijken koploper: zeventig procent van de negen- tot twaalfjarigen heeft een profiel. Van een kwart is alle informatie daarop voor iedereen zichtbaar. Ongeveer de helft heeft z'n adres, telefoonnummer of naam van de school in zijn profiel. Ruim de helft van de elf- tot twaalfjarigen weet niet hoe ze hun privacyinstellingen op 'alleen voor vrienden’ moeten zetten.
Wiens verantwoordelijkheid is dat? De ouders, die hun kinderen op een stimulerende maar onderwijzende manier duidelijk moeten maken hoe om te gaan met het internet? De overheid, die tot taak heeft kinderen te beschermen tegen gevaren? Hyves en Facebook zelf, oftewel de industrie, die door zelfregulering moet zorgen dat misbruik wordt voorkomen en kinderen veilig van hun websites gebruik kunnen maken? De scholen, die internetles zouden moeten geven over cyberpesten en digitale kinderlokkerij? Of kinderen zelf, die zich rekenschap moeten geven dat er ook een keerzijde aan interactie zit?
Een voor de hand liggend antwoord is: allemaal, misschien met uitzondering van jonge kinderen (het onderzoek toont ook aan dat ze eigenlijk pas vanaf dertien jaar de implicaties echt begrijpen).
De praktijk wijst uit dat verbieden weinig zin heeft en dat Nederlandse ouders (het meest tolerant, blijkt ook uit het onderzoek) het wat dat betreft wel bij het goede eind hebben. Neem de leeftijdsgrens. Het resultaat blijkt dat kinderen zich ouder voordoen en dat vervolgens op hen toegesneden informatie en eventuele beperkingen niet meer werken. De enige serieuze optie is zelfregulering, maar het blijkt dat de industrie niet echt voortvarend is. Twee jaar geleden werd afgesproken dat een paar simpele, logische stappen zouden worden genomen. Profielen van minderjarigen zouden standaard op 'privé’ worden ingesteld, niet doorzoekbaar zijn, privacy-opties zouden duidelijk en toegankelijk worden, misbruik moet eenvoudig te melden zijn, enzovoort.
Het werd een overeenkomst zonder tanden. Een evaluatie leert dat ongeveer de helft van de sites zich er goed aan houdt, de rest niet. Jammer, meer verantwoordelijkheid zou op z'n plaats zijn. Anders riskeren ze een minder terughoudende overheid en meer regulering.