Kleine staatsgreep in Italië

Rome – Dertig keer kreeg president Giorgio Napolitano (87) maandag een staande ovatie van het parlement. Zijn tweede inauguratie als president van de republiek Italië ging gepaard met een donderspeech. Hij verweet de Italiaanse politici ‘jarenlange impotentie’, ‘onvergeeflijke vertragingen’, ‘doof- en blindheid ten opzichte van de noodsituatie waarin het land verkeert’, ‘schandalige corruptie’, enzovoort. En het parlement applaudisseerde enthousiast.

Het ging over hen, maar als je applaudisseert stel je je in ieder geval op aan de goede kant van de streep. Silvio Berlusconi straalde na afloop van Napolitano’s speech en zei: ‘Nou, ik zal voorstellen om ons partijlied Meno male che Silvio c’è (‘Gelukkig hebben we Silvio’) te vervangen door Meno male che Giorgio c’è!’

De enigen die niet klapten waren de 163 parlementariërs van Beppe Grillo’s Vijf Sterren­ Beweging. Zij hoefden niet te doen aan toneelspel. Ze zitten immers nog maar net in de Kamer en hebben geen regeringsverantwoordelijkheid. Cabaretier annex politiek leider Beppe Grillo is overigens woedend over deze ‘kleine staatsgreep’ waarbij de proteststem van zijn beweging buiten spel is gesteld. Zijn Vijf Sterren Beweging was de grote winnaar van de verkiezingen van 24 en 25 februari, maar heeft nu niets meer te vertellen. Opnieuw zal Napolitano een premier van bovenaf benoemen en opnieuw zal het aloude consociativismo, achter­kamertjespolitiek tussen links en rechts, de politieke agenda bepalen.

Europa is zeer tevreden, Amerika ook, maar Beppe Grillo en zijn bijna negen miljoen kiezers voelen zich bedrogen. Italië staat opnieuw onder curatele van Europa, daar komt het op neer.

Dat een internetpartij niet zomaar kan inbreken in de oude politiek ondervinden de Grillini nu aan den lijve. Het is een les voor Facebook-miljardair Mark Zuckerberg die nu ook bezig is met het oprichten van een politieke internetbeweging. Maar wat Zuckerberg precies beoogt is nog onduidelijk. De webstrateeg van de Vijf Sterren Beweging Gianroberto Casaleggio meldt dat Zuckerberg nog geen contact heeft opgenomen. ‘Ik zie hem als een zakenman,’ aldus Casaleggio, ‘Beppe Grillo komt uit de hoek van de sociale aanklacht. Wat hij nu doet, is geloofwaardig in verhouding tot waar hij al dertig jaar mee bezig is. En je geloofwaardigheid is alles, op het net.’

Het internet kent zijn eigen wetten, de wereld van de Realpolitik is een andere. Een staande ovatie van diegenen die de hoofdschuldigen zijn aan de chaos waarin Italië al jaren verkeert is in die wereld acceptabel.