Do It Ourselves: Ikea

Klippan-bank voor achterblijvers

Een willekeurige feestdag. Filerijden op de Nederlandse snelwegen. We willen de Randstad uit, richting zuiden. Toscane om precies te zijn. Tot aan Amersfoort zit er nauwelijks beweging in het verkeer. Totdat we IKEA passeren. Dan blijkt dat de rij voor het 1-euro-ontbijt staat. Wanneer we de winkelende meute achter ons hebben gelaten, kan de voet op het gaspedaal. Tot de volgende opstopping: IKEA Hengelo.

Medium ikea500

Do it ourselves
Als de overheid zich terugtrekt doen we het zelf wel. Dat is de leidende gedachte van allerlei nieuwe burgerinitaiteven: van selfmade daklozenopvang tot woongroepen voor ouderen. Zelfredzaamheid is het toverwoord. Voor de special Do It Ourselves van De Groene Amsterdammer gingen 22 studenten van de opleiding journalistiek van de Erasmus Universiteit Rotterdam het land in om een beeld te krijgen van zelfredzaamheid in de praktijk. Bij verschijning van de special publiceerden we op het Groene LAB, het digitale platform voor journalistiek talent, elke dag een artikel rond dit thema. Vandaag een column van Saskia Naafs over IKEA.

De Zweedse meubelgigant zet zijn niet te stuiten opmars in Europa voort. De grote gele bakens verlichten een alternatieve Route du Soleil richting Italië. Van Keulen, via Zürich, tot aan Florence, de blauwgele kolossen zijn overal. Geen land biedt weerstand aan de aanstekelijk frisse Scandinavische doe-het-zelf-mentaliteit. Zouden er nog Europese huishoudens bestaan zonder IKEA-meubelen?

IKEA richt niet alleen onze huizen in, ze heeft ook uitgesproken ideeën over hoe we in die huizen moeten wonen. In Zweden zijn er complete IKEA-wijken. Kant-en-klaarwoningen voor nette mensen. Van buiten lijken de bouwpakkethuizen studentencontainers, van binnen zijn ze dat ook. Huiskamers vol Billy-boekenkasten en Poäng-fauteuils. Aangeharkte prefab-buurten waarin IKEA het gemeenschapsgevoel wil terugbrengen. Licht, lucht en een gedeelde openbare ruimte, waar buren elkaar ontmoeten en om beurten het gras maaien. Dat lijkt verdacht veel op wat onze woningcorporaties in de vorige eeuw probeerden te doen.

Op een voormalig industrieterrein aan de rand van Londen begint IKEA dit jaar met de bouw van een complete wijk. Strand East zal plaats bieden aan zo'n 6000 woningzoekenden. De Zweedse huisbaas bepaalt wie dat zijn. Keurige, gelukkige gezinnetjes, voorheen alleen te zien in de IKEA-gidsen, mogen hier betaalbaar huren. Een blauw-gele enclave, met antiekwinkeltjes en espressobarretjes, in een rauwe Londense immigrantenwijk. IKEA benadrukt dat het project een langetermijninvestering is. Het gaat ze niet om de winst.

In Engeland zijn ze huiverig voor dit soort inmenging. Een groot commercieel bedrijf dat op de stoel van de lokale overheid gaat zitten. Een complete stadswijk uit de grond gestampt en aangestuurd door de Zweedse kapitaal-socialisten van IKEA - het riekt naar een vorm van idealisme die zich moeilijk laat rijmen met de liberale ‘Big Society’ van de Britse premier Cameron. De Big Society waarin burgers het _juist_zelf moeten doen. Zonder helpend overheidshandje. Gelukkig is daar IKEA om de achterblijvers een DIY-Klippan-bank onder de kont te schuiven.


Medium 001 dga25 web

Lees meer in de Do It Ourselves special**

Alle stukken in de Do It Ourselves-serie op het Groene LAB:


Beeld IKEA via Flickr