Televisie

Kneepjes

TELEVISIE Henk van Os

Ellendiger kon echt niet, de opening van dat unieke Mozart/Da Ponte-project van De Nederlandse Opera en de nps. Iedereen in blijde verwachting en goeie god: Hadassah de Boer met Charlotte Margiono in het Muziektheater; honderden verspreid over bioscopen; wij op de bank; en zangers en musici in de catacomben. Geanimeerde voorbespreking, zoals die alleen is weggelegd voor wedstrijden van Oranje. Waarbij curieus genoeg bleek dat Margiono wel in Così fan tutte had gezongen maar nooit een uitvoering had gezien. Dat bleef zo, want het onmogelijke gebeurde: afgelast. De computer is een zegen maar als het misgaat hang je ook echt. Geen draaitoneel: geen tv-registratie. Grandioze kater. En uitstel van een ander unicum: live-commentaar op digitale zender en internet door Bo van der Meulen, ‘operakenner’ – wat een understatement is voor een musicoloog/bbc-muziekproducer. Bo zat ook aan de tafel van Hadassah, die via haar oortje als eerste wist dat er iets mis was en dus door moest met het gesprek. Gek genoeg werd het toen pas spannend: over toenemende invloed van regisseurs en concepten; over het belang van acteren; over rollen die vroeger naar de beste zangeres gingen, nu naar zangeressen met de juiste leeftijd. Margiono was net afgewezen voor Elisabeth in Tannhäuser: te oud. En Bo liet, tot ontsteltenis van Hadassah, doorschemeren dat hij noch regieconcept noch musicologische benadering van de trilogie erg zag zitten. Wat mij er niet van weerhield mijn kaartje voor de reëel bestaande Così toch maar te gebruiken. Waarvoor ik beloond werd met een prachtig gezongen, voortreffelijk geacteerde uitvoering in zomerkampsetting jaren vijftig, die niet wereldschokkend inzichtgevend was, maar wel erg leuk.

Kort daarop weer voor de buis voor de Nozze di Figaro. Dit keer voorbeschouwing met Henk van Os en Mischa Spel, nrc-muziekrecensente. Spel sprak met hartstocht en kennis en beloofde Van Os, niet Mozart- maar Richard Strauss-gericht, voor elk hoogtepunt een kneepje te geven. Dat hielp, want Van Os bleek na afloop van gelukzaligheid vervuld. Hij kreeg in Mischa Spel iemand die voor hem de rol vervulde die hij zo lang voor ons heeft vervuld: hij gaf kneepjes bij beeldende kunst. En meer dan dat, want bij schilderijen mag je praten. Dat deed hij, met kennis, wijsheid, liefde en humor. Enfin, als dit stukje klaar is ga ik naar Don Giovanni. Benieuwd wie er naast me zit. Hopelijk Mischa. Maar voor veel meer dan een kneepje ga ik naar cultura.nps.nl, waar de trilogie tot eind februari te zien is met Bo van der Meulen als de Evert ten Napel van de opera. En Henk van Os? Die nam afscheid. Maar blijft te zien op mooie Avro-dvd met 25 afleveringen Beeldenstorm plus de leuke documentaire Prof. Dr. Henk.