Theater

KOELE ZELFMOORD À DEUX

THEATER Naar Schotland

Thibaud Delpeut geldt als een wonderkind in het theater. Hij is nog geen dertig jaar oud, is nog geen twee jaar van de Theaterschool en wordt al ingelijfd door het Nationale Toneel in Den Haag én Toneelgroep Amsterdam. Hij heeft in drie jaar drie toneelteksten geschreven, die door het Nationale Toneel in een keurig boekje zijn uitgegeven. Terecht, want zijn stukken zijn zowel klassiek als eigentijds.
In Entr’acte (2005) ontmoeten een Hij en een Zij elkaar in een hotel, ergens heel ver weg. Zij is een actrice en heeft er genoeg van door mannen te worden aangestaard. Daarom pakt zij ze zelf maar vast. Hij heeft een kind en een vrouw en hij hoort precies op het goede moment door de telefoon dat zijn vrouw kanker heeft. Het wordt dus geen liefdesrelatie tussen de Hij en de Zij; Marguerite Duras kijkt glimlachend toe vanuit de hemel.

In Vinex (2006) is het Pinter die zijn zegen over de tekst uitspreekt. Een keurige woning in een Vinexwijk, waar plotseling een vreemdeling, een vluchteling uit Rusland letterlijk en figuurlijk binnenvalt. De keurige mensen in de keurige woning blijken lang niet zo keurig te zijn als ze leken. En de Rus heeft ook z’n zwarte kanten. Wie heeft wie gemanipuleerd?

Nu speelt het Nationale Toneel het nieuwste stuk van Thibaud Delpeut onder zijn eigen regie in het nieuwe gebouw achter de Koninklijke Schouwburg, dat ze niet gewoon Het Achterom noemen, maar het Nationale Toneel Gebouw.

Naar Schotland heet het stuk, met als ondertitel: Mozaïek van een huwelijk. Naar Schotland gaan is in dit geval een metafoor voor samen zelfmoord plegen. De voorstelling, en ronde gespeeld, met veel gebruik van videocamera’s, begint en eindigt met de zelfmoord van Jean (Jappe Claes) en Christine (Saskia Temmink), een op het oog modieus, welgesteld, gesetteld echtpaar. Ze hebben een jonger paar onder hun hoede genomen: Marcel (Anne Prakke), Anne (Sarah Marie Ewig) en vooral hun dochtertje Floortje, op wie Christine een paar dagen in de week past. Christine weet soms niet meer of Floortje haar dochtertje is of dat van Anne en Marcel. Christine kan geen kinderen meer krijgen na een aantal miskramen. Jean is bankroet, maar geeft zich uit voor bankdirecteur.

Voor alle recensenten stond vast dat de situatie gebaseerd is op Who Is Afraid of Virginia Woolf van Albee. Het is op het oog in alle opzichten heviger. Het oudere echtpaar brengt het jongere paar aan de bedelstaf en brengt ook bijna het dochtertje in gevaar. De leugens tuimelen over elkaar heen. Een gezamenlijke zelfmoord van het oudere echtpaar lijkt dus logisch, te logisch misschien.

Christine bekent dat zij ook in de nacht van hun huwelijk, in Schotland, er al over heeft gedacht een meer in te lopen. Maar op de een of andere manier loopt nu het water hun huis binnen. Een mooi effect, terwijl de zelfmoord technisch verantwoord met injectiespuiten plaatsvindt.

Toch ging ik niet helemaal mee met dit in herinneringsbrokstukken en toch helder vertelde en goed gespeelde verhaal. De wanhoop van Christine en het bedrog van Jean blijven buiten me. Waarom moet zij per se een kind hebben? Waarom bedriegt hij iedereen?

Er is iets waardoor het verhaal zich niet verbindt met een universeler bedrog en een algemener verlangen. Misschien staan de personages te dicht in het heden, maar te ver van de schrijver zelf af?

Het Nationale Toneel, Naar Schotland, tot 16 maart in Den Haag, NT Gebouw; 4 t/m 6 april in Amsterdam, Bellevue; 18 en 19 april in Haarlem, Toneelschuur; informatie, www.nationaletoneel.nl