Koerden die wél van Atatürk houden

Istanbul - De Koerden uit het gebied Dersim houden het meest van Kemal Atatürk. Dus van de man die in 1937 opdracht heeft gegeven voor de militaire actie in Dersim, waarbij tienduizenden Dersim-bewoners uitgemoord zijn. Hoe kunnen deze Koerden zo verliefd zijn op de man die verantwoordelijk is voor de dood van hun moeders, vaders, opa’s en oma’s?
Een vraag die de laatste weken menige Turk en Koerd bezighoudt in Turkije. Geloven de Dersimli’s nog steeds dat Atatürk nergens van op de hoogte was?
Er zijn verschillende theorieën over waarom de toenmalige machthebbers massaslachtingen pleegden in Dersim. De meest aannemelijke is dat de nieuwe republiek van Atatürk, die koste wat het kost alle Koerden wilde assimileren en het hele land Turks wilde maken, de ‘primitieve’ Koerden in het bergachtige Dersim een doorn in het oog was. Na enkele jaren van voorbereidingen werden naar schatting tussen de dertig- en vijftigduizend Koerden, inclusief kinderen, vrouwen en bejaarden, gedood.
Het gebied is na deze 'holocaust’ onderworpen aan Turks-nationalistisch onderwijs. Het gevolg was dat binnen enkele decennia de Dersim-Koerden de vlaggendragers van de republiek werden en dat portretten van Atatürk hun muren sierden.
Het taboe dat meer dan zeventig jaar op de gebeurtenissen in Dersim rustte kon gebroken worden omdat de huidige regering de grootste oppositiepartij (de CHP) in de hoek wilde drukken. De republikeinse CHP is hoogstpersoonlijk door Atatürk gesticht, de leider komt zelf uit Dersim en wil desondanks geen kwaad woord horen over de geschiedenis van zijn partij. En dus benutte premier Erdogan deze uitgelezen kans: hij excuseerde zich namens de staat voor de verschrikkingen in Dersim en gooide de CHP-leider, die zijn 'voorouders verloochent’, voor de wolven.