Frits Barend

Kom niet aan de kinderen van Cruijff

De nieuwe voorzitter van Barcelona heet Johan Cruijff. Niemand gelooft toch dat die gekozen voorzitter een seconde heeft gedacht aan Frank Rijkaard. Spaanse clubs doen het op dit moment goed in Europa, dus zou een Spaanse coach voor de hand hebben gelegen. Maar de voorzitter die David Beckham had beloofd, toverde Frank Rijkaard uit zijn hoed. Die benoeming betekent dat Cruijff de macht heeft gekregen bij zijn tweede grote voetballiefde.

Toen hij bij Ajax tot erelid werd benoemd en in de ledenraad werd gekozen, maakte hij zich hard voor de trainer Jan Wouters en de terugkeer van Aron Winter. Wouters faalde als coach en Winter kon de stap van dienende naar bepalende speler niet meer maken. Het is jammer dat Ajax daarna bang is geworden voor de adviezen van de man die Ajax tot een internationaal begrip maakte. Toen Rijkaard werd benoemd tot bondscoach geschiedde dat tot grote tevredenheid van Cruijff. Toen Nederland in de halve finale van het Europees kampioenschap van 2000 door Italië werd uitgeschakeld, kreeg Rijkaard veel kritiek om zijn wissels. Hij bracht wel Van Vossen en Winter in, maar liet penalty- en vrije-schoppen-specialist Pierre van Hooijdonk op de bank zitten.

Die kritiek wekte de woede op van Johan Cruijff. Wie dachten critici als Foppe de Haan wel dat ze waren? De spelers hadden gefaald en niet Rijkaard. Dat was Cruijff ten voeten uit. Kom niet aan zijn «kinderen». Hij verdedigt zijn protégés met zoveel overtuiging dat je bijna gaat denken dat hij altijd gelijk heeft. Jarenlang verdedigde hij de ballenvangers die hem zijn positie bij Barcelona kostten. En Koeman heeft zijn faam in Barcelona niet alleen te danken aan zijn eigen grote kwaliteiten, maar ook aan zijn coach, die hem in zijn eerste maanden tegen beter weten in bleef verdedigen. Koeman speelde in de eerste maanden dramatisch, zo dramatisch dat Cruijff zich ook geen raad meer wist. Op een gegeven moment liep Koeman als linkshalf verloren op de grens van wanhoop. Maar wat zei Cruijff na afloop tegen de verzamelde pers? «Jullie zien het allemaal niet, maar de enige die het begrijpt, is Koeman. Hij was de uitblinker, alleen hij denkt en handelt te snel voor zijn team genoten.»

En ineens stond Koeman er, dat wel. Zo zal hij de komende maanden ook geen enkele kritiek dulden op Rijkaard. Die het moet doen met Henk ten Cate, de trainer die volgens Cruijff al Louis van Gaal had mogen opvolgen. Zeker is ook dat Marco van Basten er niet over piekerde om assistent te worden van Rijkaard. Van Basten vindt namelijk dat hij eerst maar moet bewijzen dat hij iets kan als trainer. Is ook iets voor te zeggen.