Opera: ‘The Mad King’

Koning in quarantaine

The Mad King © Marco Borggreve

De Engelse koning George III werd gek aan het eind van zijn lange leven (1738-1820). Hij liet een witte baard groeien en moest worden opgesloten in Windsor Castle omdat hij iedereen dagenlang maniakaal de oren van het hoofd kletste. Maar als we hem nu zien in de korte opera The Mad King van Opera2day kan het net zo goed zijn dat hij gek is geworden omdat hij opgesloten zit, alleen, samen met zijn eveneens gekooide vogels.

Net als alle operagezelschappen had het altijd verrassende Haagse Opera2day het even heel moeilijk met corona. Ze hadden voor begin 2021 een grootscheepse productie gepland van een nieuwe opera over Don Quichot met veel personages en musici. In het najaar bleek dat volkomen onhaalbaar en moest er naar iets kleinschaligers worden gezocht. Dat werd het monodrama Eight Songs for a Mad King uit 1969 van de Engelse componist Peter Maxwell Davies (1934-2016).

Zoals gebruikelijk bij Opera2day werd deze liederencyclus, die maar een half uur duurt, aangekleed en opgetuigd en uitgebreid met muziek van de Amerikaanse, in Nederland wonende drummer en componist Brendan Faegre. Die zorgt voor vogelgeluiden en heel gewone klanken: flesjes water waarop wordt gefloten, gebons met stokken, hamers, handen en slippers. Het Utrechtse Speelklokmuseum leverde een speeldoos en een straatorgeltje, dat met een speciaal gemaakt orgelboek beeldschone muziek van Händel ten gehore brengt. Händel was de geliefde componist van koning George en zijn muziek klinkt ook door in de compositie van Davies. Hier is het aandeel van Händel sterk uitgebreid tot en met het herhaalde ‘Comfort Ye’ uit zijn Messiah.

Alles bij elkaar levert het een aangename chaos van geluiden op, voortgebracht door een bariton en maar zes musici van het New European Ensemble. Ondanks de kleine bezetting kon bij de première in de Haagse Koninklijke Schouwburg geen publiek aanwezig zijn en moesten we het doen met een (voorlopig) eenmalige streaming.

De Engelse bariton Charles Johnston ziet er niet uit als een koning en al helemaal niet als een gek, maar als een gewone, oudere man in een badjas, die steeds wanhopiger wordt. Hij is een geweldige acteur en zanger, die de door Davies voorgeschreven vijf octaven met gemak bereikt. Hij zit samen met de zes musici, die zijn uitgedost als wel heel vreemde vogels (kostuums Mirjam Pater, kap en grime Marissa Coster), gevangen in een glazen kooi (scenografie Herbert Janse). Mimespeelster Bodine Sutorius is een felgekleurde papegaai die hem uit zijn tent probeert te lokken en dan verdwijnt, zodat hij met een lege mantel blijft zitten. Zij komt terug als een zwarte vogel, die misschien zijn gestorven koningin voorstelt, die hem niet minder dan vijftien kinderen had gegeven. Of misschien is zij de dood in het algemeen of de ons allen bedreigende pandemie. Stof tot nadenken genoeg.

Een gekke koning, je denkt natuurlijk aan Trump in zijn Oval Office. Het blijft hier bij een voorzichtige verwijzing: een grote, losse vogelkop met een gele kuif. Terecht, want, praatgraag of niet, Trump lijkt in het geheel niet op de ongelukkige, trouwe, poëtische George III.

The Mad King gaat hopelijk binnenkort toch op tournee en/of wordt opnieuw gestreamd; opera2day.nl